---
title: ฝึกแบ่งพิมพ์ ปัจจัยบางประการที่มีผลต่อการเจริญเติบโตของพืช ตอนที่ 1 ปัจจัยภายนอก (16.12 นาที) ห้องที่ 2
subtitle: 
date: วันพุธที่ 22 เมษายน 2569  เวลา 09.10 น.
---

								(ข้อความสดจากระบบถอดความเสียงพูดทางไกล)
การเจริญเติบโตของพืช ตอน 1 โดยมีครูสุนัดดาเป็นผู้สอนค่ะ หัวข้อที่ 3.2 ปัจจัยบางประการที่มีผลต่อการเจริญเติบโตของพืช โดยคลิปวันนี้ เราจะมาเรียนเกี่ยวกับปัจจัยภายนอกค่ะ จุดประสงค์การเรียนรู้ ข้อ 1 ระบุและอธิบายเกี่ยวกับปัจจัยที่มีผลต่อการเจริญเติบโตและการดำรงชีวิตของพืช ข้อ 2 ออกแบบการทดลอง การทดลองและทดลองเกี่ยวกับปัจจัยภายนอกการเจริญเติบโตของพืช จากรูปที่เห็นนี้่นะคะ นี่ก็คือสถานีเกษตรหลวงอ่างขาง ซึ่งได้มีการทดลองผลไม้เมืองหนาวหลายชนิดการศึกษาวิจัยเพื่อควบคุมปัจจัยต่าง ๆ ที่มีผลต่อการเจริญเติบโตของพืชเมืองหนาว สำเร็จในการขยายพันธุ์พืชหลายชนิด ที่ไม่เคยมีการปลูกในประเทศไทยมาก่อน เช่น สตรอว์เบอร์รี  และกีวี ความรู้เกี่ยวกับปัจจัยบางประการ ที่มีผลต่อพืชที่สามารถนำมาศึกษาวิจัยนี้ได้ค่ะ จากรูป นักเรียนลองสังเกตสิคะ ว่าการปลูกพืชทางด้านว้ายมือ และทางด้านขวามือ มีสิ่งใดที่เหมือนหรือแตกต่างกันบ้าง พืชแต่ละชนิดเจริญได้ดีในสภาพแวดล้อมที่แตกต่างกัน บางชนิดเจริญได้ดีในที่กลางแจ้ง เช่น สตรอว์เบอร์รี ซึ่งก็คือรูปทางวด้านซ้ายมือนี้นะคะ บางชนิดเจริญได้ดีในที่ทีมีแสงรำไร เช่น ผักบางชนิดที่ปลูกในโรงเรือน ก็คือรูปทางด้านขวามือค่ะ ก็จะเห็นว่ามีโรงเรือน หลังคา ซึ่งมีพลาสติกคลุมอยู่นะคะ นอกจากจะช่วยลดปริมาณแสงแล้วยังช่วยป้องกันศัตรูพืช ไม่ให้มากัดกินพืชได้ด้วยค่ะ ซึ่งการปลูกพืชแต่ละชนิด จึงจำเป้นต้องควบคุมธรรมชาติของพืชด้วย เพื่อให้พืชเจริืญเติมโบได้อย่างเหมาะสม นักเรียนคิดว่าในการปลูกพืชมีปัจจัยใดบ้างที่ควรคำนึงถึง เพื่อให้พืชนั้นเจริญเติบโตได้ดี และพืชแต่ละชนิด ต้องการปัจจัยต่าง ๆ เหล่านั้น เหมือนหรือแตกต่างกันหรือไม่ อย่างไร ในบทที่ 3 นี้นะคะ ก็จะมีกิจกรรมที่ 3.3 ปัจจัยที่มีผลต่อิการเจริญเติบโตของพืช นักเรียนสมารถทำกิจกรรมนี้ได้ในห้องเรียนค่ะ ที่เห็นนี้นะคะ นี่ก็คือหน่อไม้ฝรั่งค่ะ ทั้ง2 กองนี้นะคะ เป็นชนิดเดียวกัน แต่นักเรียนลองสังเกตสิคะ ว่ามีอะไรบ้างที่แตกต่างกัน ใช่แล้วค่ะ จะเห็นกองทางซ้ายมือ สีขาว ส่วนทางด้านขวามือจะเป็นหน่อไม้ฝรั่งสีเขียว จากที่เราเห็นกันทั่ว ๆ ไปนะคะ นักเรียนคิดว่าปัจจัยใดที่ส่งผลให้หน่อไม้ฝรั่งทั้ง 2 กองนี้ มีความแตกต่างกัน และนี่คือไร่ที่มีการปลูกหน่อไม้ฝรั่งนะคะ ถ้าเราลองเดินเข้าไปดูใกล้ ๆจะเห็นว่าที่โคนต้นมีท่อสีดำปักอยู่ จากท่อสีดำ ๆ ที่เราเห็นี้นะคะ ถ้าเราดึงท้่อจะเห็นว่าภายในท่อจะมีหน่อเล็ก ๆ ของหน่อไม้ฝรั่งอยู่ด้วยนะคะ สังเกตดูจะเห็นว่าเป็นสีขาวค่ะ ถ้าเราเอาท่อสีดำเสียบไว้ในหน่อเหมือนเดิม และปล่อยทิ้งไว้ให้เจริญเติบโต ก็จะเห็นว่าหน่อก็จะเจริญแล้วก็สูงขึ้นค่ะ ภายนอกก็จะสีขาวอยู่นะคะ ในขณะที่เราสังเกตในต้นที่อยู่ข้าง ๆ ค่ะ เห็นว่าต้นหน่อไม้ฝรั่งที่อยู่ข้าง ๆ จะเป็นสีเขียวค่ะ ส่วนหน่ออื่น ๆ ที่เราดูนะคะ ถ้าไม่มีท่อสีดำคลุมเอาไว้ ก็จะเห็นหน่อนั้นเป็นสีเขียวค่ะ ทีนี้นักเรียนก็สามารถสังเกตุว่าปัจจัยอะไรที่หน่อไม้ฝรั่ง ที่ครูให้ดูเมื่อสูมีสีที่แตกต่างกัน ปัจจัยนั้นก็คือแสงนั่นเองค่ะ นักเรียนคิดว่านอกจากแสงแล้ว ยังมีปัจจัยใดอีกบ้างที่ส่งผลต่อการเจริญเติบโตของพืช นักเรียนน่าจะเคยเรียนมาแล้วตอน ม.ต้นนะคะ นักเรียนน่าจะตอบได้ว่ามีปัจจัยอื่น ๆ อีก ที่ส่งผล อย่างเช่น น้ำ อุณหภูมิ ธาตุอาหาร และถึงแม้ว่าจะเป็นพืชชนิดเดียวกัน แต่อยู่ในสภาพที่ต่างกันการเจริญเติบโตนั้นก็จะแตกต่างกันไปด้วยค่ะ นอกจากปัจจัยภายนอกเหล่านี้แล้ว ที่มีผลต่อการเจริญเติบโตของพืช ยังมีปัจจัยภายในซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญที่เจริญเติบโตของพืชด้วยเช่นกัน ซึ่งปัจจัยภายในเราจะเรียนกันในคลิปถัดไปนะคะ สำหรับคลิปนี้เราจะเรียนเกี่ยวกับปัจจัยภายนอกค่ะ 3.2.1 ปัจจัยภายนอก ปัจจัยภายนอก คือ ปัจจัยที่พืชได้รับจากสภาพแวดล้อมค่ะ อย่างเช่น แสง แก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ น้ำ อุณหภูมิ ธาตุอาหาร แก๊สออกซิเจน แก๊สออกซิเจน และศัตรูพืช ปัจจัยภายนอกเหล่านี้ ล้วนมีอิทธิพลต่อการเจริญเติบโตของพืช อาจส่งผลการเจริญเติบโตของพืชได้ดี หรืออาจยับยั้งการเจริญเติบโตของพืชก็ได้ค่ะ แสงเป็นปัจจัยสำคัญที่สังเคราห์ซึ่งเป็นกระบวนการสร้างน้ำตาลซึ่งพืชสามารถนำไปใช้ในกระบวนการอื่น ๆ ต่อไป ซึ่งเรามีพิจารณากราฟนี้กันนะคะ ซึ่งเป็รนผลของความเข้มแสงต่อการสังเคราะห์ด้วยแสง จากเส้นกราฟนะคะ จะเห็นว่าหากความเข้มแสงมากขึ้นอัตราการสังเคราะห์ด้วยแสงจะมากขึ้น ต่ออย่างไรก็ตามอัตราการสังเคราะห์ด้วยแสง จะเพิ่มขึ้นจนถึงจุด ๆ หนึ่ง ประมาณนี้นะคะ แล้วหลังจากกันก็จะไม่เพิ่ม แม้ความเข้มแสงจะเพิ่มขึ้นก็ตาม นั่นอาจเพราะว่ายังมีปัจจัยอื่น ๆ อีก เช่น ความเข้มข้นของคาร์บอนไดออกไซด์ ปริมาณสารตั้งต้นอื่นที่มีปริมาณจำกัดที่ส่งผลต่ออัตราดารสังเคราะห์ด้วยแสงแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ เป็นแหล่งคาร์บอนของพืช แก่พืช เพื่อนำไปใช้สร้างน้ำตาล โดยกระบวนการสังเคราะห์ด้วยแสง ถ้าพิจารณาจากกราฟนี้นะคะ จะเห้นว่าหากความเข้มข้นของคาร์บอนไดออกไซด์เพิ่มมากขึ้น อัตราการสังเคราะห์ด้วยแสงจะเพิ่มขึ้นอย่างไรก็ตามอัตราการสังเคราะห์ด้วยแสงจะเพิ่มขึ้นจนถึงจุด ๆ หนึ่ง ประมาณนี้นะคะ ปัจจัยต่อไปนะคะ ก็คือน้ำค่ะ นักเรียนคงเคยปลูกต้นไม้ ถ้าเราลืมรดน้ำไปหลาย ๆ วัน เคยสังเกตไหมคะ ว่าต้นไม้ของเราจะเป็นอย่างไร จะเห็นได้ว่าใบก็จะเหี่ยวและต้นไม้นั้น อาจจะตาบในที่สน้ำเป็นองค์ประกอบที่สำคัญ ซึ่งเกี่ยวข้องกับกระบวนการต่าง ๆ ของพืช ที่มีผลต่อการเจริญเติบโต เช่น การสังเคราะห์ด้วยแสง การหายใจระดับเซลล์ การงอกของเมล็ด และเป็นตัวกลางในการลำเลียงสารต่าง ๆ นอกจากนี้แล้วน้ำยังเกี่ยวข้องกับการรักษาอุณหภูมิของพืชด้วยค่ะ ในการปลูกพืชบางชนิดนะคะ จะมีการใช้พลาสติกสีดำคลุมดำ นั้่นก็เพื่อให้น้ำในดินละเไปได้ง่าย รวมทั้งไม่ให้วัชพืชเข้ามาได้ง่ายด้วยค่ะ พืชแต่ละชนิดจะมีช่วงอุณหภูมิที่ที่แตกต่างกัน อุณหภูมิที่สูงเกินไปหรือว่าต่ำเกินไป อาจส่งผลต่อการเจริญเติบโตของพืชได้เช่น ข้าว ซึ่งเป็นพืชที่เจริญเติบโตได้ดี ในภูมิอากาศเขตร้อน จะมีช่วงอุณหภูมิที่สูงกว่าข้าวสาลี ซึ่งเป็นพืชที่เจริญเติบโตได้ดีในภูมิอากาศเขตหนาว ธาตุอาหาร ธาตุอาหารที่จำเป็นต่อการเจริญเติบโตจำเป็นต่อการเจริญอาหารต่อพืช ความต้องการของพืชได้เป็น 2 กลุ่ม คือ ธาตุอาหารที่พืชต้องการในปริมาณมาก เช่น ไนโตรเจน ฟอสฟอรัส และโพแทสเซียม และธาตุอื่น ๆ ตั้งแต่ไปนี้ค่าะ ส่วนธาตุอาหารที่พืชต้องการในปริมาณน้อย หรือ Micronutrients  อย่างเช่น เหล็ก ทองแดง สังกะสี และธาตุอื่น ๆ ดังนั้น ซึ่งพืชได้รับธาตุอาหารในปริมษหรือได้รับในปริมาณที่มากจนเกินไป อาจต่อการเจริญเติบโตของพืชได้ค้ะ จากรูปนี้นะคะ คือต้นแตงกวาต่ะ จนถึงต้น ง. นะคะ แสดงอาการขาดธาตุอาหารต่าง ๆ ค่ะ ส่วนต้น ก. ต้นแตงกวาที่ได้รับธาตุอาหารสมบุรณ์ค่ะ เดี๋ยวเรามาดูกันทีละต้นนะคะ ต้น ก. ค่ะ จะขาดธาตุไนโตรเจนนะคะ ใบจะมีสีเหลืองทั้งใบแล้วก็ทุกใบ โดยแสดงอาการที่ใบล่างก่อน ต้นจะมีขนาดเล็กกว่าปกติค่ะ ต้น ข. จะขาดธาตุฟอสฟอรัส โดยจะแสดงอาการใบเหลือง ซึ่งจะแสดงอาการที่ใบล่างก่อน ซึ่งลำต้นแคระแกร็น การเจริญเติบโตลดลงต้น ค. ขาดธาตุโพแทสเซียม ถ้าเราขยายดูนะคะ จะเห็นว่าขอบใบและปลายใบไหม้ เนื้อเยื่อใบตายเป็นจุด ๆ โดยอาการเหล่านี้นะคะ จะเกิดที่ใบล่างก่อน ต้น ง. ค่ะ ธาตุเหล็ก ถ้าขยายดูนะคะ เห็นว่าใบอ่อนที่เกิดใหม่ จะมีสีเหลืองซีดค่ะ ส่วนต้น จ. นี้นะคะ เป็นต้นที่ได้ธาตุอาหารครบ ก็จะเจริญเติบโตได้ปกติค่ะ ความรู้เพิ่มเติม การใส่ปุ๋ย เป็นการช่วยเพิ่มเจริญเติบโตของดิของดิน ทำให้ผลผลิตขิงพืช เพิ่มสูงขึ้นขึ้นได้ ปุ๋ยที่ใช้ในทางเกษตร คือปุ๋ย เคมี ปุ๋ยอินทรีย์เป็นปุ๋ยที่ได้จากอินทรียวัตถุ เช่น ปุ๋ยคอก ในรูปเป็รนปุ๋ยคอกที่ได้จ่ากมูลวัวค่ะ ปุ๋ยหมัก แล้วก็ปุ๋ยพืชสด ในรูปนี้เป็นต้นปอเทือง ซึ่งนำมาเป็นปุ๋ยสดที่ช่วยได้ ส่วนปุ๋ยเคมี เป้นปุ๋ยที่สังเคราะห์ขึ้น จะให้ธาตุอาหารที่จำเป็นแก่พืชปริมาณวสูงสูง ศัตรูพืช ศัตรูพืชชนิดต่าง ๆ สามารถก่อความเสียหายต่อการเจริญเติบโตของพืชได้ ผลผลิตลดลง หรือส่งผลให้พืชตายได้ ศัตรูพืชที่สำคัญมีหลายชนิด เช่น แมลงศัตรูพืช ในรูปนี้นะคะ คือ แป้ง ส่วนรูปนี้คือเพลี้ยอ่อน ที่อยู่บนใต้แมลงลัก ก็คือต้นหญ้าที่เกิดขึ้นในแปลงที่ปลูกหน่อไม้ฝรั่ง รูปสุดท้าย เป็นจุลินทรีย์ในการก่อโรคพืช ก็คือราสนิมบนใบลั่นทมหรือใบลีลาวดีนั่นเองค่ะ นักเรียนเคยปลูกผักที่ปลูกด้วยวิธีไฮโดรพอนิกส์หรือไม่คะ จากรูปที่เห็นนี้นะคะ เป็นกา่รปลูกพืชด้วยวิธีไฮโดรพอนิกส์ค่ะ ซึ่งเป็นการปลูกในสารละลายโดยไม่ใช้ดิน นักเรียนคิดว่าต้องมีการควบคุมปัจจัยภายนอกใดบ้าง เพื่อให้พืชเจริญเติบโได้อย่างเหมาะสม ครูจะให้เวลานักเรียนคิด 10 วินทีค่ะ ในการปลูกพืชด้วยวิธีไฮโดรพอนิกส์นี้ จะต้องมีการควบคุมในปริมาณที่เหมาะสต่าง ๆ ให้เหมาะสมเช่นเดียวกับการปลูกพืชโดยใช้ดินค่ะ เช่น ควบคุมปริมาณแสง อุณหภูมิอุณหภูมิ น้ำ พืชที่ปลูก ซึ่งการปลูกพืชในวิธีนี้ ธาตุอาหารจะอยู่ในรูปของสารละลาย ซึ่งจะต้องมีการควบคุมค่า pH  ในระดับที่เหมาะสม ที่พืชจะสามารถนำไปใช้ได้ และต้องควบคุมของการไหวเวียนให้กับรากพืชด้วย นอกจากนี้ต้องมีการควบคุม และป้องกันศัตรูพืชที่อาจก่อให้เกิดความเสียห่นต่อผลผลิตของพืชได้ เป็นอย่างไรบ้างคะ หลังจากเรียนจบแล้ว เข้าใจเกี่ยวกับปัจจัยภายนอกได้มากขึ้น เราก็มาถึงช่วงสุดท้ายของคลิปนี้แล้วค่ะ นั่นก็คือภายในบทเรียน การเจริญเติบโตของพืช ถูกควบคุมด้วยปัจจัยภายนอก ปัจจัยภายนอกที่มีผลต่อการเติบโต เช่น แสง คาร์บอนไดออกไซด์ น้ำ อุณหภูมิ ธาตุอาหาร ออกซิเจน และศัตรูพืช ดังกล่าวเป็นปัจจัยสำคัญ ซึ่งเกษตรกรที่จะเพาะปลูกพืชแต่ละชนิด เพื่อให้พืชและมีการควบคุมอย่างเหมาะสมได้อย่างสมบูรณ์ ส่วนปัจจัยภายในของการเจริญเติบโตของพืช เราจะได้เรียนกันในคลิปถัดไปนะคะ สำหรับวันนี้ขอจบการสอนแต่เพียงเท่านี้ก่อน ก่อน สวัสดีค่ะ 

[เสียงดนตรี]