ไม่ยังปัจจัยดอยหัวข้อที่ 3.2ประสงค์การเรียนรู้ข้อ 1 ระบุอธิบายเกี่ยวกับปัจจัยที่มีผลต่อการการเจริญเติบโตและการดำรงชีวิตของพืชข้อ 2ออกแบบการทดลองการทดลองเกี่ยวกับปัจจัยภายนอก ที่มีผลต่อการเจริญเติบโต ของพืช จากรูปที่เห็นนี้นะคะ นี่ก็คือสถานีเกษตรหลวงอ่างขาง ซึ่งได้มีการทดลองปลูกผลไม้เมืองหนาวหลายชนิด การศึกษาวิจัยเพื่อควบคุมปัจจัยต่าง ๆ ที่มีผลต่อการเจริญเติบโตของพืชเมืองหนาว นำไปสู่ความสำเร็จในการขยายพันธุ์พืชหลายชนิด ที่ไม่เคยมีการปลูกในประเทศไทยมาก่อน เช่น สตรอวความรู้เกี่ยวกับปัจจัยบางประการที่มีผลต่อการเจริญเติบโตของพืช สามารถนำมาใช้ในการศึกษาวิจัยนี้ได้ค่ะ จากรูปนักเรียนลองสังเกตดูสิคะ ว่าการปลูกพืชที่อยู่ทางด้านซ้ายมือ และที่อยู่ทางด้านขวามือมีสิ่งใดที่เหมือน หรือว่าแตกต่างกันบ้าง พืชแต่ละชนิดเจริญได้ดีในสภาพแวดล้อมที่แตกต่างกัน บางชนิดเจริญได้ดีในที่กลางแจ้ง สตรอว์เบอร์รี ซึ่งก็คือรูปทางด้านซ้ายมือนี้นะคะ ส่วนบางชนิด เจริญได้ดีในที่มีแสงรำไร เช่น ผักบางชนิดที่ปลูกในโรงเรือน ก็คือรูปภาพด้านขวามือค่ะ ก็จะเห็นว่ามีโรงเรือนแล้วก็มีหลังคาซึ่งมีพลาสติกคลุอยู่นะคะ ถึงโรงเรียนนี้นอกจากจะช่วยลดปริมาณแสงแล้ว ยังป้องกันแมลงศัตรูพืช ไม่ให้มากินพืชได้ด้วยค่ะ การปลูกพืชแต่ละชนิด จึงจำเป็นต้องคำนึงถึงธรรมชาติของพืชด้วย พืชเจริญเติบโตได้อย่างเหมาะสม นักเรียนคิดว่าในการปลูกพืชมีปัจจัยใดบ้างที่ควรคำนึงถึงเพื่อให้พืชเจริญเติบนั้นเจริญเติบโตได้ดี และพืชแต่ละชนิดต้องการปัจจัยต่าง ๆ เหล่านี้เหมือนหรือแตกต่างกันหรือไม่อย่างไร ในบทที่ 3 นี้นะคะ ก็จะมีกิจกรรมที่ 3.3 ปัจจัยที่มีผลต่อการเจริญเติบโตของพืช สามารถทำกิจกรรมนี้ได้ในห้องเรียนค่ะรูปที่เห็นนี้นะคะนี่ก็คือหน่อไม้ฝรั่งค่ะ ทั้ง 2 กองนี้นะคะ เป็นชนิดเดียวกัน นักเรียนสังเกตสิคะ ว่ามีอะไรบ้างที่แตกต่างกัน จะเห็นว่ากลองทางด้านซ้ายมือนะคะจะเป็นสีขาวส่วนทางด้านขวามือจะไปหาไม้ฝรั่งสีเขียวที่เราเห็นกันทั่ว ๆ ไปนะคะ นักเรียนคิดว่าปัจจัยใด ที่ส่งผลให้หน่อไม้ฝรั่งทั้ง 2 กองนี้ มีความแตกต่างกัน นี่คือไร่ที่มีการปลูกหน่อไม้ฝรั่งนะคะ ถ้าเราเดินเข้าไปดูใกล้ ๆ ค่ะจะเห็นว่าที่โคนต้นมีท่อสีดำปักอยู่ จากข้อสีดำที่เราเห็นนี้นะคะ ถ้าเราดึงท่อออกค่ะจะเห็นว่าภายในท่อจะมีหน่อเล็ก ๆ ของหน่อไม้ฝรั่งอยู่ด้วยนะคะ สังเกตดูจะเห็นว่าเป็นสีขาวค่ะถ้าเราเอาท่อสีดำเสียบลงไปที่หน่อเหมือนเดิม แล้วปล่อยทิ้งไว้ให้หน่อไม้ฝรั่งนี้ เติบโตนะคะ ก็จะเห็นว่าเจริญแล้วก็สูงขึ้นค่ะ ภายในก็จะยังเป็นสินค้าอยู่นะคะ ที่ถ้าเราสังเกตต้นที่อยู่ข้าง ๆ ค่ะ เห็นว่าต้นหน่อไม้ฝรั่งที่อยู่ข้าง ๆ จะเป็นสีเขียวค่ะ ส่วนนอนอื่นที่เราดูนะคะ ถ้าไม่มีท่อสีดำคลุมเอาไว้ก็จะเห็นหน่อเป็นสีเขียวค่ะนักเรียนก็น่าจะสามารถตอบได้แล้วนะคะ ว่าปัจจัยอะไร ที่ทำให้หน่อไม้ฝรั่ง ที่ครูให้ดูเมื่อครู่นี้ค่ะ มีสีที่แตกต่างกัน ปัจจัยนั้นก็คือแสงนั่นเองค่ะ นักเรียนคิดว่านอกจากแสงแล้วยังมีปัจจัยใดอีกบ้างที่ส่งผลต่อการเจริญเติบโตของพืช เราเคยเรียนมาแล้วตอน ม. ต้นนะคะ นักเรียนน่าจะตอบได้ว่ายังมีปัจจัยอื่น ๆ อีก ที่ยังเช่น น้ำ อุณหภูมิ ธาตุอาหารถึงแม้ว่าจะเป็นพืชชนิดเดียวกัน แต่ถ้าอยู่ในสภาพแวดล้อมที่แตกต่างกัน การเจริญเติบฏตนั้น ก็จะแตกต่างกันด้วยค่ะ จากปัจจัยภายนอกเหล่านี้ แล้วที่ส่งผลต่อการเจริญเติบโตของพืชยังมีปัจจัยภายในที่พืชสร้างขึ้นซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญในการควบคุมการเจริญเติบโตของพืชด้วยเช่นกัน ซึ่งปัจจัยภายในนี้เราจะเรียนกันในคลิปถัดไปนะคะ ส่วนคลิปนี้เรื่องเกี่ยวกับปัจจัยภายนอกค่ะ 3.2.1 ปัจจัยภายนอก ปัจจัยภายนอก คือปัจจัยที่พืชได้รับจากสภาพแวดล้อมนะคะ อย่างเช่น แสง แก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ น้ำ อุณหภูมิ ธาตุอาหาร แก๊สออกซิเจน และศัตรูพืข ปัจจัยภายนอกเหล่านี้ล้วนมีอิทธิพลต่อการเจริญเติบโตของพืชส่งผลให้พืชเจริญเติบโตได้ดี หรืออาจยับยั้งการเจริญเติบโตของพืชก็ได้ค่ะ แสงเป็นปัจจัยสำคัญต่อการสังเคราะห์ด้วยแสง ซึ่งเป็นกระบวนการสร้างน้ำตาล ที่พืชจะสามารถนำไปใช้ในกระบวนการอื่น ๆ ต่อไป เรามาพิจารณากราฟนี้นะคะ ซึ่งเป็นผลของความเข้มแสง เรามาพิจารณากราฟ ซึ่งเป็นผลของความเข้มแสง ต่อการสังเคราะห์ด้วยแสง จากเส้นกราฟนะคะ จะเห็นว่าหากความว่าความเข้มแสงมากขึ้นอัตราการสังเคราะห์ด้วยแสงจะเพิ่มขึ้น แต่อย่างไรก็ตามอัตราการสังเคราะห์ด้วยแสงจะเพิ่มขึ้นจนถึงจุดจุดหนึ่งนะคะ แล้วหลัง จากนั้น ก็จะมีเพิ่มขึ้น ถึงแม้ว่าความเข้มแสงเพิ่มขึ้นก็ตาม นั่นก็เพราะว่ายังมีปัจจัยอื่น ๆ อีก อย่างเช่น ความเข้มข้นของคาร์บอนไดออกไซด์ ปริมาณเอนไซม์ ปริมาณสารตั้งต้นอื่นที่เป็นปัจจัยจำกัดส่งผลต่ออัตราการสังเคราะห์ด้วยแสงนี้ค่ะ แก๊สคาร์บอนไดออกไซด์เป็นแหล่งให้ธาตุคาร์บอนแก่พืชและนำไปใช้สร้างน้ำตาลด้วยกระบวนการสังเคราะห์ด้วยแสง หากพิจารณาจากกราฟนี้นะคะ จะเห็นว่าหากความเข้มข้นของคาร์บอนไดออกไซด์เพิ่มมากขึ้น อัตราการสังเคราะห์ด้วยแสงจะเพิ่มขึ้น อย่างไรก็ตาม อัตราการสังเคราะห์ด้วยแสง จะเพิ่มขึ้นจนถึงจุด ๆ หนึ่ง ประมาณนี้นะคะ ปัจจัยต่อไปนะคะ ก็คือน้ำค่ะ นักเรียนคงเคยปลูกต้นไม้ ถ้าเราลืมรดน้ำไปหลาย ๆ วันเคยสังเกตไหมคะ ว่าต้นไม้ของเราจะเป็นอย่างไร ใบก็จะเหี่ยวแล้วก็ต้นไม้ก็อาจจะตายไปในที่สุดนะคะ น้ำเป็นองค์ประกอบที่สำคัญ ซึ่งเกี่ยวข้องกับกระบวนการต่าง ๆ ของพืช ที่ส่งผลต่อการเจริญเติบโต เช่น การสังเคราะห์ด้วยแสง การหายใจระดับเซลล์ การงอกของเมล็ด และเป็นตัวกลางในการลำเลียงสารต่าง ๆ นอกจากนี้แล้วน้ำยังเกี่ยวข้องกับการรักษาอุณหภูมิของพืชด้วยค่ะ ในการปลูกพืชบางชนิดนะคะ จะมีการใช้พลาสติกสีดำคลุมดินนั่นก็เพื่อป้องกันไม่ให้น้ำในดินระเหยไปได้ง่าย รวมทั้งไม่ให้วัชพืชขึ้นมาได้ง่ายด้วยค่ะ พืชแต่ละชนิด จะมีช่วงอุณหภูมิที่เหมาะสมต่อการเจริญเติบโตที่แตกต่างกันอุณหภูมิที่สูงเกินไป หรือว่าต่ำเกินไปอาจส่งผลต่อการเจริญเติบโตของพืชได้ค่ะ เช่น ข้าว ซึ่งเป็นพืชที่เจริญเติบโตได้ดีในภูมิอากาศเขตร้อน จะมีช่วงอุณหภูมิที่เหมาะสมต่อการเจริญเติบโตสูงกว่าข้าวสาลีซึ่งเป็นพืชที่เจริญเติบโตได้ดีในภูมิอากาศเขตหนาว ธาตุอาหาร ธาตุอาหารที่จำเป็นต่อการเจริญเติบโตของพืช มีหลายชนิด แบ่งตามปริมาณความต้องการของพืชได้เป็น 2 กลุ่ม คือธาตุอาหารที่พืชต้องการในปริมาณมากหรือ Macronutrients เช่น ไนโตรเจน ฟอสฟอรัส และโพแทสเซียม และธาตุอื่น ๆ ดังต่อไปนี้ค่ะ ส่วนธาตุอาหารที่พืชต้องการในปริมาณน้อย Micronutrients เหล็ก ทองแดง สังกะสี พืชเหล่านี้ ในปริมาณที่ไม่เพียงพอ หรือได้รับในปริมาณที่มากจนเกินไป อาจส่งผลต่อการเจริญเติบโตของพืชได้ค่ะ จากรูปนี้นะคะ นี่คือต้นแตงกวาค่ะ ต้น ก. จนถึง ต้น จ. นะคะ จะเป็นต้นแตงกวาที่แสดงลักษณะอาการขาดธาตุอาหารต่าง ๆ ค่ะ ส่วนต้นจ. จะเป็นต้นที่ได้รับธาตุอาหารสมบูรณ์ค่ะ เดี๋ยวเรามาดูกัน ว่าต้น ก. จะขาดธาตุไนโตรเจนนะคะ จะมีสีเหลืองทั้งใบแล้วก็ทุกบ่ายอาการที่ใบล่างก่อน ต้นจะมีขนาดเล็กกว่าปกติค่ะ ต้นขอจะขาดธาตุฟอสฟอรัส โดยแสดงอาการใบเหลือง ซึ่งจะแสดงอาการที่ใบล่างก่อน ลำต้นแคระแกร็น การเจริญเติบโตของรากลดลง ต้น ค. ขาดธาตุโพแทสเซียม ถ้าเราขยายดูนะคะ จะเห็นว่าขอบใบและปลายใบไหม้ เนื้อเยื่อใบตายเป็นจุด ๆ โดยอาการเหล่านี้นะคะ จะเกิดขึ้นที่ใบล่างก่อน ต้นไม้ ง. ขาดธาตุเหล็กหากขยายดูนะคะ จะเห็นว่าใบอ่อนที่เกิดใหม่ จะมีสีเหลืองซีดค่ะ ส่วนต้น จ. นี้นะคะ เป็นต้นที่ได้รับสารอาหารครบ ก็จะเจริญเติบโตได้ตามปกติค่ะ ความรู้เพิ่มเติม การใส่ปุ๋ย เป็นการช่วยเพิ่มความอุดมสมบูรณ์ของดินทำให้ผลผลิตของพืชเพิ่มสูงขึ้นได้ ปุ๋ยที่ใช้ในการเกษตรมีทั้งปุ๋ยอินทรีย์และปุ๋ยเคมี ปุ๋ยอินทรีย์เป็นปุ๋ยที่ได้จากอินทรียวัตถุต่าง ๆ เช่น ปุ๋ยคอก ในรูปเป็นปุ๋ยคอก ที่ได้จากมูลวัวค่ะ ปุ๋ยหมัก แล้วก็ปุ๋ยพืชสด รูปนี้เป็นต้นปอเทือง ซึ่งนำมาทำเป็นปุ๋ยพืชสด เพื่อบำรุงดินได้ ส่วนปุ๋ยเคมี เป็นปุ๋ยที่สังเคราะห์ขึ้น จะให้ธาตุอาหารที่จำเป็นแก่พืชในปริมาณสูง ศัตรูพืช ศัตรูพืชชนิดต่าง ๆ สามารถก่อความเสียหายต่อการเจริญเติบโตของพืชได้ อาจทำให้ผลผลิตลดลงหรืออาจรุนแรงจนทำให้พืชนั้นตายได้ ศัตรูพืชที่สำคัญมีหลายชนิด เช่น แมลงศัตรูพืชในรูปนี้นะคะ ก็คือเพลี้ยแป้ง 2 รูปนี้คือเพลี้ยอ่อน ที่อยู่บนใบหน้าวัชพืชซึ่งก็คือต้นหญ้า ขึ้นในแปลงปลูกหน่อไม้ฝรั่ง ส่วนรูปสุดท้ายเป็นจุลินทรีย์ก่อโรคในพืช ก็คือราสนิมบนใบลั่นทมหรือใบลีลาวดีนั่นเองค่ะ นักเรียนเคยรับประทานผักที่ปลูกด้วยวิธีไฮโดรพอนิกส์หรือไม่คะ จากรูปที่เห็นนี้นะคะ เป็นการปลูกพืชด้วยวิธีไฮโดรพอนิกส์ค่ะ ซึ่งเป็นการปลูกพืชในสารละลาย โดยไม่ใช้ดิน นักเรียนคิดว่าต้องมีการควบคุมปัจจัยภายนอกใดบ้าง เพื่อให้พืชเจริญเติบโตได้อย่างเหมาะสม ครูจะให้เวลานักเรีย้เวลานั้นคิด 10 วินาทีค่ะ ในการปลูกพืชด้วยวิธีไฮโดรพอนิกส์นี้ จะต้องมีการควบคุมปัจจัยภายนอกต่าง ๆ ให้เหมาะสมเช่นเดียวกับการปลูกโดยใช้ดินค่ะ เช่น ควบคุมปริมาณแสง อุณหภูมิ น้ำ และธาตุอาหารให้เหมาะสมต่อกับชนิดของพืชที่ปลูก ซึ่งการปลูกพืชด้วยวิธีนี้ ธาตุอาหารจะอยู่ในรูปของสารละลาย ซึ่งจะต้องมีการควบคุมค่า pH ของสารละลายให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม เพื่อจะสามารถนำไปใช้ได้แล้วต้องควบคุมการไหลเวียนของออกซิเจนให้กับรากพืชด้วย นอกจากนี้ต้องมีการควบคุมและป้องกันศัตรูพืชที่อาจก่อให้เกิดความเสียหายต่อผลผลิตของพืชได้ เป็นอย่างไรบ้างคะหลังจากเรียนจบแล้ว นักเรียนน่าจะเข้าใจเกี่ยวกับภายนอกได้มากขึ้น เรามาถึงช่วงสุดท้ายของคลิปนี้แล้วค่ะ นั่นก็คือสรุปเนื้อหาภายในบทเรียน การเจริญเติบโตของพืช ถูกควบคุมด้วยปัจจัยภายนอก ปัจจัยภายนอกที่มีผลต่อการเจริญเติบโต เช่น แสง คาร์บอนไดออกไซด์ น้ำ อุณหภูมิ ธาตุอาหาร ออกซิเจน และศัตรูพืช ปัจจัยภายนอกดังกล่าวเป็นปัจจัยสำคัญเกษตรกรที่จะเพาะปลูกพืชแต่ละชนิดต้องคำนึง และมีการควบคุมอย่างเหมาะสม เพื่อให้พืชมีการเจริญเติบโตได้อย่างสมบูรณ์ ส่วนปัจจัยภายในที่มีผลต่อการเจริญเติบโตของพืช จะได้เรียนกันในคลิปถัดไปนะคะ สำหรับวันนี้ขอจบการสอนแต่เพียงเท่านี้ก่อน สวัสดีค่ะ