---
title: ฝึกแบ่งพิมพ์ ปัจจัยบางประการที่มีผลต่อการเจริญเติบโตของพืช ตอนที่ 1 ปัจจัยภายนอก (16.12 นาที) ห้องที่ 2
subtitle: 
date: วันพุธที่ 22 เมษายน 2569  เวลา 13.00 น.
---

								(ข้อความสดจากระบบถอดความเสียงพูดทางไกล)


(ดร.สุนัดดา) สวัสดีค่ะ นักเรียนวันนี้เราจะมาเรียนกันในตอนใจบางประการที่มีผลต่อการเจริญเติบเอาของพืชตอน 1 โดยมีครูสุนัดดาเป็นผู้สอนค่ะ หัวข้อที่ 3.2 ปัจจัยบางประการที่มีผลต่อการเจริญเติบโตของพืช โดยที่วันนี้เราจะมาเรียนกันเกี่ยวกับปัจจัยภายนอกค่ะ จุดประสงค์การเรียนรู้ ข้อ 1 ระบุอธิบายเกี่ยวกับปัจจัยที่มีผลต่อการเจริญเติบโต ปัจจัยหลักการดำรงชีวิตของพืช ข้อ 2 ออกแบบการทดลองและทดลองเกี่ยวกับปัจจัยภายนอกที่มีผลต่อการเจริญเติบโตของพืช จากรูปที่เห็นนี้นะคะ นี่ก็คือสถานีเกษตรหลวงอ่างขาง ซึ่งใดในการทดลองปลูกผลไม้เมืองหนาวหลายชนิด การศึกษาวิจัย เพื่อควบคุมปัจจัยต่าง ๆ ที่มีผลต่อการเจริญเติบโตของพืช พืชเมืองหนาวนำไปสู่ความสำเร็จ การขยายพันธุ์พืชหลายชนิดที่ไม่เคยมีการปลูกในประเทศไทยมาก่อน  เช่น สตรอว์เบอร์รี และกีวี ความรู้เกี่ยวกับปัจจัยบางประการที่มีผลต่อการเจริญเติบโตของพืชสามารถนำมาใช้ในการศึกษาวิจัยนี้ได้ค่ะ จากรูปนักเรียนลองสังเกตดูสิคะ ว่าการปลุกให้ที่อยู่ทางด้านซ้ายมือและพืชอยู่ทางด้านขวามือ มีสิ่งใดที่เหมือนหรือว่าแตกต่างกันบ้าง พืชแต่ละชนิดเจริญได้ดีในสภาพแวดล้อมที่แตกต่างกัน เจริญได้ดีในที่กลางแจ้ง เช่น สตอเบอรี่ ซึ่งก็คือรูปงฃทางด้านซ้ายมือนี้นะคะ ส่วนบางชนิดเจริญได้ดีในที่มีแสงรำไร เช่น ผักบางชนิดที่ปลูกในโรงเรือน ก็คือรูปภาพด้านขวามือค่ะ ก็จะเห็นว่ามีโรงเรืยนแล้วก็มีหลังคา ซึ่งมีพลาสติกคลุมอยู่นะคะ ซึ่งโรงเรือนนี้ นอกจากจะช่วยลดปริมาณแสงแล้ว ยังป้องกันแมลงศัตรูพืชไม่ให้หมากัดได้ด้วยค่ะการปลูกพืชแต่ละชนิด จึงจำเป็นต้องคำนึงถึงธรรมชาติของพืชด้วยเพื่อให้พืชเจริญเติบเจริญเติบโตได้อย่างเหมาะสม นักเรียนคิดว่าในการปลูกพืชมีปัจจัยใดบ้างที่ควรคำนึงถึง เพื่อให้พืชเจริญเติบนั้นเจริญเติบโตได้ดี แลพืชแต่ละชนิดต้องการปัจจัยต่าง ๆ เหล่านั้น เหมือนหรือแตกต่างกันหรือไม่อย่างไร ในบทที่ 3 นี้นะคะ ก็จะมีกิจกรรมที่ 3.3 ปัจจัยที่มีผลต่อการเจริญเติบเอาของพืช นักเรียนสามารถทำกิจกรรมนี้ได้ในห้องเรียนค่ะ จากรูปที่เห็นนี้นะคะ นี่ก็คือหน่อไม้ฝรั่งค่ะ ทั้ง 2 กองนี้นะคะเป็นชนิดเดียวกัน แต่นักเรียนลองสังเกตสิคะ ว่ามีอะไรบ้างที่แตกต่างกัน ใช่แล้วค่ะ จะเห็นว่ากองทางด้านซ้ายมือนะคะ จะเป็นสีขาว ส่วนทางด้านขวามือก็จะไปหน่อไม้ฝรั่งสีเขียวแบบที่เราเห็นกันทั่ว ๆ ไปนะคะ นักเรียนคิดว่าปัจจัยใดที่ส่งผลให้หน่อไม้ฝรั่งทั้ง 2 กองนี้มีความแตกต่างกัน นี่คืออะไร ที่มีการปลูกหน่อไม้ฝรั่งนะคะ ถ้าเราเดินเข้าไปดูใกล้ ๆ ค่ะจะเห็นว่าที่โคนต้นมีท่อสีดำปักอยู่ จากท่อสีดำที่เราเห็นนี้นะคะ ดึงเข้าออกค่ะ จะเห็นว่าภายในท่อจะมีหน่อเล็ก ๆ ของหน่อไม้ฝรั่งอยู่ด้วยนะคะ สังเกตดูจะเห็นว่าเป็นสีขาวค่ะ ถ้าเราเอาท่อสีดำเสียบลงไปที่หน่อเหมือนเดิม แล้วปล่อยทิ้งไว้ให้หน่อยฝรั่งนี้จะเริ่มโตนะคะ ก็จะเห็นว่าหน่อก็จะเจริญแล้วก็สูงขึ้นค่ะ ภายในก็จะยังเป็นสีขาวอยู่นะคะ ในขณะถ้าเราสังเกตคนที่อยู่ข้าง ๆ ค่ะเห็นว่าต้นหน่อไม้ฝรั่งที่อยู่ข้าง ๆ จะเป็นสีเขียวค่ะ ส่วนหน่ออื่น ๆ ที่เราดูนะคะ ถ้าไม่มีท่อสีดำคลุมเอาไว้ก็จะเห็นหน่อนั้นเป็นสีเขียวค่ะ ทีนี้นักเรียนก็น่าจะสามารถตอบได้แล้วนะคะ ว่าปัจจัยอะไรที่ทำให้หน่อไม้ฝรั่ง ให้ดูเมื่อครู่นี้ค่ะ มีสีที่แตกต่างกันปัจจัยนั้น ก็คือแสงนั่นเองค่ะ นักเรียนคิดว่านอกจากแสงแล้วยังมีปัจจัยใดอีกบ้างที่ส่งผลต่อการเจริญโตของพืช เราเคยเรียนมาแล้วตอน ม ต้น นะคะ นักเรียนน่าจะตอบได้ว่ายังมีปัจจัยอื่น ๆ ที่ส่งผล อย่างเช่น น้ำ อุณหภูมิ อาหาร และถึงแม้ว่าจะเป็นพืชชนิดเดียวกัน แต่ถ้าอยู่ในสภาพแวดล้อมที่แตกต่างกัน การเจริญก็จะแตกกันด้วยค่ะ ปัจจัยภายนอกเหล่านี้แล้ว ที่ส่งผลต่อการเจริญเติบโตของพืชยังยังมีปัจจัยภายในที่พืชสร้างขึ้น ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญในการควบคุมการเจริญเติบโตของพืชด้วยเช่นกัน ซึ่งปัจจัยภายในนี้เราจะเรียนกันในคลิปถัดไปนะคะ สำหรับคลิปนี้เรื่องเกี่ยวกับปัจจัยภายนอกค่ะ 3.2.1 ปัจจัยภายนอก ปัจจัยภายนอก คือ ปัจจัยที่พืชได้รับจากสภาพแวดล้อมนะคะ อย่างเช่น แสง แก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ น้ำ อุณหภูมิ อาหาร ออกซิเจน ร้ศัตรูปัจจัยภายนอก เหล่านี้ล้วนมีอิทธิพลต่อการเจริญเติบโตของพืช อาจส่งผลให้พืชเจริญได้ดี หรืออาจยับยั้งการเจริญเติบโตของพืชก็ได้ค่ะ แสงเป็นปัจจัยสำคัญต่อการสังเคราะห์ด้วยแสง ซึ่งเป็นกระบวนการสร้างน้ำตาล ที่พืชจะสามารถนำไปใช้ในกระบวนการอื่น ๆ ต่อไป เรามาพิจารณากราฟนี้กันนะคะ ซึ่งเป็นผลของความเข้มแสง เรามาพิจารณากราฟซึ่งเป็นผลของความเข้มแสงต่อการสังเคราะห์ด้วยแสงจากเส้นกราฟนะคะ จะเห็นว่าความเข้มแสงมากขึ้น อัตราการสังเคราะห์ด้วยแสงจะเพิ่มขึ้น แต่อย่างไรก็ตามอัตราการสังเคราะห์ด้วยแสงจะเพิ่มขึ้นจนถึงจุดจุดหนี่งประมาณนี้นะคะ แล้วหลังจากนั้นก็จะมีเพิ่มขึ้น ถึงแม้ว่าความเข้มแสงจะเพิ่มขึ้นก็ตาม นั่นเพราะว่ายังมีปัจจัยอื่น อย่างเช่น ความเข้มข้นของคาร์บอนไดออกไซด์ ปริมาณเอนไซม์ ปริมาณสารตั้งต้นอื่น ๆ ที่เป็นปัจจัยจํากัด ส่งผลต่ออัตราการการสังเคราะห์ด้วยแสงนี้ค่ะะ แก๊สคาร์บอนไดออกไซด์เป็นหลังให้ธาตุคาร์บอนกับพืชนำไปใช้สร้างน้ำตาลด้วยกระบวนการสังเคราะห์ด้วยแสง ถ้าพิจารณาจากกราฟนี้นะคะ จะเห็นว่าหากความเข้มข้นของคาร์บอนไดออกไซด์เพิ่มมากขึ้น อัตราการสังเคราะห์ด้วยแสงจะเพิ่มขึ้น อย่างไรก็ตามอัตราการสังเคราะห์ด้วยแสงจะเพิ่มขึ้น จนถึงจุด ๆ หนึ่ง ประมาณนี้นะคะ ปัจจัยต่อไปนะคะก็คือน้ำค่ะนักเรียนคงเคยปลูกต้นไม้ ถ้าเราลืมรดน้ำไปหลาย ๆ วัน เคยสังเกตไหมคะ ว่าต้นไม้ของเราจะเป็นอย่างไร ใบก็จะเหี่ยวแล้วก็ต้นไม้น่าจะตายไปในที่สุดนะคะ น้ำเป็นองค์ประกอบที่สำคัญ ซึ่งเกี่ยวข้องกับกระบวนการต่าง ๆ ของพืช ที่ส่งผลต่อการเจริญเติบโต เช่น การสังเคราะห์ด้วยแสง การหายใจระดับเซลล์ ยังเป็นตัวกลางในการลำเลียงสารต่าง ๆ นอกจากนี้แล้วยังเกี่ยวข้องกับการรักษาอุณหภูมิของพืชด้วยค่ะ ในการปลูกพืชบางชนิดนะคะ จะมีการใช้พลาสติกสีดำคลุมดิน นั่นก็เพื่อป้องกันไม่ให้น้ำในดินระเหยไปได้ง่าย รวมทั้งไม่ให้วัชพืชขึ้นมาได้ง่ายด้วยค่ะ พืชแต่ละชนิดจะมีช่วงอุณหภูมิที่เหมาะสมต่อการเจริญเติบโตที่แตกต่างกัน อุณหภูมิที่สูงเกินไปหรือว่าต่ำเกินไปต่อการเจริญเติบโตของพืชได้ค่ะ เช่น ข้าว ซึ่งเป็นพืชที่เจริญเติบโตได้ดีในภูมิอากาศเขตร้อน จะมีช่วงอุณหภูมิที่เหมาะสมต่อการเจริญเติบโตสูงกว่าข้าวสาลี ซึ่งเป็นพืชที่เจริญเติบโตได้ดีในภูมิอากาศเขตหนาว ธาตุอาหาร ธาตุอาหารที่จำเป็นต่อการเจริญเติบโตของพืชมีหลายชนิด แบ่งตามปริมาณความต้องการของพืชได้เป็น 2 กลุ่ม คือ ตาม อาหารที่พืชต้องการในปริมาณมาก แม็คโครMakro srinakarin เช่นไนโตรเจนฟอสฟอรัสแล้วโพแทสเซียมรวมทั้งธาตุอื่น ๆ ต่อไปนี้ค่ะ ส่วนธาตุอาหารที่พืชต้องการในปริมาณน้อย หรือ Macronutrients เช่น เหล็ก ทองแดง สังกะสี อย่างนี้เป็นของพืชได้รับธาตุอาหารเหล่านี้ในปริมาณที่ไม่เพียงพอ หรือได้รับในปริมาณที่มากจนเกินไป อาจส่งผลต่อการเจริญเติบโตของพืชได้ค่ะ จากรูปนี้นะคะ นี่คือต้นแตงกวาค่ะ จากต้น ก. จนถึงต้นงอนนะคะจะเป็นต้นแตงกวาที่แสดงลักษณะอาการค่ะขาดธาตุอาหารต่าง ๆ ค่ะ ส่วนต้น จ. จะเป็นต้นแตงกวาที่ได้รับธาตุอาหารสมบูรณ์ค่ะ เดี๋ยวเรามาดูกันต้นนะคะ ว่าแสดงลักษณะอาการอย่างไรบ้าง ต้น ก. ค่ะ จะขาดจากขาดธาตุไนโตรเจนนะคะ ใบจะมีสีเหลืองทั้งใบ แล้วก็ทุกใบตรวจสถานะการที่ใบล่างก่อน ตอนต้นจะมีขนาดเล็กกว่าปกติ ต้นขอจากขาดธาตุฟอสฟอรัส โดยแสดงอาการใบเหลือง ซึ่งจะแสดงอาการที่ใบล่างก่อนลำต้นแคระแกรนการเจริญเติบโตของรากลดลง ต้น ค. ขาดธาตุโพแทสเซียม ถ้าเราขยายดูนะคะ จะเห็นว่าขอบใบและปลายใบไหม้ เนื้อเยื่อใบตายเป็นจุด ๆ โดยอาการเหล่านี้นะคะ จะเกิดขึ้นที่ใบล่างก่อน ต้น ง. ขาดธาตุเหล็ก ถ้าขยายดูนะคะ จะเห็นว่าไม่ใบอ่อนที่เกิดใหม่จะมีสีเหลืองซีดค่ะ ส่วนต้น จ. นี้นะคะ เป็นต้นที่ได้รับสารอาหารครบก็จะเจริญเติบโตได้ตามปกติค่ะ ความรู้เพิ่มเติม การใส่ปุ๋ยเป็นการช่วยเพิ่มความอุดมสมบูรณ์ของดิน ทำให้ผลผลิตของพืชเพิ่มสูงขึ้นได้ ปุ๋ยที่ใช้ในการเกษตรมีทั้งปุ๋ยอินทรีย์และปุ๋ยเคมี ปุ๋ยอินทรีย์เป็นปุ๋ยที่ได้จากอินทรียวัตถุต่าง ๆ เช่น ปุ๋ยคอก ในรูปเป็นปุ๋ยคอกที่ได้จากมูลวัวค่ะ ปุ๋ยหมักเราก็ปุ๋ยพืชสดรูปนี้เป็นต้น ปอเทือง ซึ่งนำมาทำเป็นปุ๋ยพืชสด เพื่อบำรุงดินได้ ส่วนปุ๋ยเคมีเป็นปุ๋ยที่สังเคราะห์ขึ้นจะให้ธาตุอาหารที่จำเป็นแก่พืชในปริมาณสูง ศัตรูพืช ศัตรูพืชชนิดต่าง ๆ สามารถก่อความเสียหายต่อการเจริญเติบโตของพืชได้ อาจทำให้ผลผลิตลดลง หรืออาจรุนแรงจนทำให้พืชนั้นตายได้ ศัตรูพืชที่สำคัญมีหลายชนิด เช่น แมลงศัตรูพืช ในรูปนี้นะคะ ก็คือเพลี้ยแป้ง ส่วนรูปนี้ คือ เพลี้ยอ่อนที่อยู่บนใบกราฟวัชพืช ซึ่งก็คือต้นหญ้าที่เกิดขึ้นในแปลงปลูกหน่อไม้ฝรั่งส่วนรูปสุดท้ายเป็นจุลินทรีย์ก่อโรคในพืช ก็คือราสนิมบนใบลั่นทม หรือใบลีลาวดีนั่นเองค่ะ นักเรียนเคยรับประทานผักที่ปลูกด้วยวิธีไฮโดรโปนิกส์หรือไม่คะ จากรูปที่เห็นนี้นะคะ  เป็นการปลูกพืชด้วยวิธีไฮโดรพอนิกส์ค่ะ ซึ่งเป็นการปลูกพืชในสารละลายโดยไม่ใช้ดิน นักเรียนคิดว่าต้องมีการควบคุมปัจจัยภายนอกใดบ้าง เพื่อให้พืชเจริญเติบโตได้อย่างเหมาะสม ครูจะให้เวลานักเรียนคิด 10 วินาทีค่ะ ในการปลูกพืชด้วยวิธีไฮโดรพอนิกส์นี้จะต้องมีการควบคุมปัจจัยภายนอกต่าง ๆ ให้เหมาะสม เช่นเดียวกันการปลูกพืชโดยใช้ดินค่ะ เช่น ควบคุมปริมาณแสง  อุณหภูมิ น้ำ ธาตุอาหารให้เหมาะสมกับชนิดของพืชที่ปลูก ซึ่งการปลูกพืชด้วยวิธีนี้ทานอาหารจะอยู่ในรูปของสารละลาย ซึ่งจะต้องมีการควบคุมค่า pH ของสารละลายให้อยู่ในระดับที่เหมาะสมที่พืชจะสามารถนำไปใช้ได้ แล้วต้องควบคุมการไหลเวียนของออกซิเจนให้กับรากพืชด้วย นอกจากนี้ ต้องมีการควบคุมและป้องกันศัตรูพืชที่อาจก่อให้เกิดความเสียหายต่อผลผลิตของพืชได้ เป็นอย่างไรบ้างคะ หลังจากเรียนจบแล้ว นักเรียนน่าจะเข้าใจเกี่ยวกับภายนอกได้มากขึ้นเอามาถึงช่วงสุดท้ายของคลิปนี้แล้วค่ะนั่นก็คือสรุปเนื้อหาภายในเตียงการเจริญโตจของพืชถูกควบคุมด้วยปัจจัยภายนอก ปัจจัยภายนอกที่มีผลต่อการเจริญเติบโต เช่น แสง คาร์บอนไดออกไซด์ น้ำ อุณหภูมิ ธาตุอาหาร ออกซิเจน และศัตรู ปัจจัยภายนอกดังกล่าวเป็นปัจจัยสำคัญ ซึ่งเกษตรกรที่จะเพาะปลูกพืชแต่ละชนิดต้องคำนึง และมีการควบคุมอย่างเหมาะสม ศัครูพืชมีการเจริญเติบการเจริญเติบโตได้อย่างสมบูรณ์ ส่วนปัจจัยภายในที่มีผลต่อการเจริญเติบโตของพืช เราจะได้เรียนกันในคลิปถัดไปนะคะ สำหรับวันนี้ขอจบการสอนแต่เพียงเท่านี้ก่อน สวัสดีค่ะ 

[เสียงดนตรี]