[เสียงดนตรี] (ดร.สุนัดดา) สวัสดีค่ะนักเรียน วันนี้เราจะมาเรียนกัน ในตอนปัจจัยบางประการที่มีผลต่อการเจริญเติบโตของพืช ตอน 1 ครูสุนัดดาเป็นผู้สอนค่ะ หัวข้อที่ 3.2 ปัจจัยบางประการที่มีผลต่อการเจริญเติบโตของพืช โดยที่วันนี้เราจะมาเรียนกันเกี่ยวกับภายนอกค่ะ จุดประสงค์การเรียนรู้ข้อ 1 ระบุอธิบายเกี่ยวกับปัจจัยที่มีผลต่อการเจริญเติบโต และการดำรงชีวิตของพืชข้อ 2 ออกแบบการทดลอง และทดลองเกี่ยวกับปัจจัยภายนอกที่มีผลต่อการเจริญเติบโต จากรูปที่เห็นนี้นะคะ นี่ก็คือสถานีเกษตรหลวงอ่างขาง ซึ่งได้มีการทดลองปลูกผลไม้เมืองหนาวหลายชนิด การศึกษาวิจัยเพื่อควบคุมปัจจัยต่าง ๆ ที่มีผลต่อการเจริญเติบโตของพืชเมืองหนาว นำไปสู่ความสำเร็จในการขยายพันธุ์พืชหลายชนิด ที่ไม่เคยมีการปลูกในประเทศไทยมาก่อน เช่น สตอว์เบอรี กีวี ความรู้เกี่ยวกับปัจจัยบางประการที่มีผลต่อการเจริญเติบโตของพืช สามารถนำมาใช้ในการศึกษาวิจัยนี้ได้ค่ะ จากรูป นักเรียนลองสังเกตดูสิคะ ว่าการปลูกพืชให้ที่อยู่ทางด้านซ้ายมือ อยู่ทางด้านขวามือมีสิ่งใดที่เหมือน หรือว่าแตกต่างกันบ้าง พืชแต่ละชนิดเจริญได้ดีในสภาพแวดสภาพแวดล้อมที่แตกต่างกัน บางชนิดเจริญได้ดีในที่กลางแจ้ง เช่น สตอว์เบอรี ซึ่งก็คือรูปทางด้านซ้ายมือนี้นะคะ ส่วนบางชนิด เจริญได้ดีในที่มีแสงรำไร เช่น ผักบางชนิดที่ปลูกในโรงเรือนแล้ว คือ รูปภาพด้านขวามือ เราจะเห็นว่ามีโรงเรียนแล้วก็มีหลังคาซึ่งมีพลาสติกคลุมอยู่นะคะ ซึ่งโรงเรือนนี้นอกจากจะช่วยลดปริมาณแสงแล้วยังป้องกันแมลงศัตรูพืชไม่ให้มากินพืชได้ด้วยค่ะ การปลูกพืชแต่ละชนิด จึงจำเป็นต้องคำนึงถึงธรรมชาติของพืชด้วย ให้พืชเจริญเจริญเติบโตได้อย่างเหมาะสม นักเรียนคิดว่าในการปลูกพืชมีปัจจัยใดบ้างที่ควรคำนึงถึง เพื่อให้พืชเจริญเติบนั้น เจริญเติบโตได้ดี และพืชแต่ละชนิดต้องการปัจจัยต่าง ๆ เหล่านั้น เหมือนหรือแตกต่างกันหรือไม่ อย่างไร ในบทที่ 3 นี้นะคะ ก็จะมีกิจกรรมที่ 3.3 ปัจจัยที่มีผลต่อการเจริญเติบของพืิช นักเรียนสามารถทำกิจกรรมนี้ได้ในห้องเรียนค่ะ รูกที่เห็นนี้นะคะ นี้ ก็คือหน่อไม้ฝรั่งค่ะ ทั้ง 2 กองนี้นะคะ เป็นชนิดเดียวกัน นักเรียนลองสังเกตสิคะ ว่ามีอะไรบ้าง ที่จะจะเห็นว่ากองทางด้านซ้ายมือนะคะ จะเป็นสีขาวส่วนทางด้านขวามือ จะไปหาไม้ฝรั่งสีเขียวแบบที่เราเห็นกันทั่ว ๆ ไปนะคะ นักเรียนคิดว่าปัจจัยใดที่ส่งผลให้หน่อไม้ฝรั่งทั้ง 2 กองนี้ความแตกต่างกัน นี่คืออะไร่ที่มีการปลูกหน่อไม้ฝรั่งนะคะ ถ้าเราเดินเข้าไปดูใกล้ ๆ ค่ะ จะเห็นว่าที่โคนต้นมีท่อสีดำปักอยู่ จากท่อสีดำที่เราเห็นนี้นะคะ เราดึงเข้าออกค่ะ จะเห็นว่าภายในท่อจะมีหน่อเล็ก ๆ ของหน่อไม้ฝรั่งอยู่ด้วยนะคะ สังเกตดูจะเห็นว่าเป็นสีขาวค่ะ ถ้าเราเอาท่อสีดำเสียบลงไปที่หน่อเหมือนเดิมและปล่อยทิ้งไว้ให้หน่อยฝรั่งนี้เจริญเติบโตนะคะ ก็จะเห็นว่าหน่อก็จะเจริญแล้วก็สูงขึ้นค่ะ และถ้าในก็จะยังเป็นสีขาวอยู่นะคะ ในขณะที่ถ้าเราสังเกตหน่อที่อยู่ข้าง ๆ ค่ะ เห็นว่าต้นหน่อไม้ฝรั่งที่อยู่ข้าง ๆ จะเป็นสีเขียวค่ะ ส่วนอื่นที่เราดูนะคะ ถ้าไม่มีท่อสีดำ เอาไว้ก็จะเห็นท่อนั้นเป็นสีเขียวค่ะทีนี้นักเรียนก็น่าจะสามารถตอบได้แล้วนะคะ ว่าปัจจัยอะไรที่ทำให้หน่อไม้ฝรั่งที่ครูให้ดูเมื่อครู่นี้ค่ะ มีสีที่แตกต่างกัน ปัจจัยนั้นก็คือแสงนั่นเองค่ะ นักเรียนคิดว่านอกจากแสงแล้ว ยังมีปัจจัยใดอีกบ้าง ที่ส่งผลต่อการเจริญเติบโตของพืช เราเคยเรียนตอนมอต้นนะคะ นักเรียนน่าจะตอบได้ ว่ายังมีปัจจัยอื่น ๆ อีก อย่างเช่น น้ำ อุณหภูมิเท่าไหร่และถึงแม้ว่าจะเป็นพืชชนิดเดียวกัน แต่ถ้าอยู่ในสภาพแวดล้อมที่แตกต่างกัน การเจริญนั้นก็จะแตกต่างกันด้วยค่ะ จากปัจจัยภายนอกเหล่านี้แล้ว ที่ส่งผลต่อการเจริญเติบโตของพืช ยังมีปัจจัยภายในที่พืชสร้างขึ้น ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญในการควบคุมการเจริญเติบโตของพืชด้วยเช่นกัน ซึ่งปัจจัยภายในนี้ เราจะเรียนกันไปนะคะสำหรับคลิปนี้ เราจะเรียนเรื่องเกี่ยวกับปัจจัยภายนอกค่ะ 3.2.1 ปัจจัยภายนอก  ปัจจัยภายนอก คือ ปัจจัยที่พืชได้รับจากสภาพแวดล้อมนะคะ อย่างเช่น แสง แก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ น้ำ อุณหภูมิ ธาตุอาหาร แก๊สออกซิเจน และศัตรูพืช ปัจจัยภายนอกเหล่านี้ อิทธิต่อการเจริญเติบโตของพืช ส่งผลให้พืชเจริญเติบโตได้ดี การเจริญเติบโตของพืชก็ได้ค่ะ แสงเป็นปัจจัยสำคัญต่อการสังเคราะห์ด้วยแสง ซึ่งเป็นกระบวนการสร้างน้ำตาลที่พืชจะสามารถนำไปใช้ในกระบวนการอื่น ๆ ต่อไป เรามาพิจารณากราฟนี้กันนะคะ ซึ่งเป็นผลของความเข้มแสง เรามาพิจารณากราฟมีกัน ซึ่งเป็นผลของความเข้มแสงต่อการสังเคราะห์ด้วยแสง จากเส้นกราฟนะคะ จะเห็นว่าหากความเข้มแสงมากขึ้น อัตราการสังเคราะห์ด้วยแสงจะเพิ่มขึ้น แต่อย่างไรก็ตาม อัตราการสังเคราะห์ด้วยแสง จะเพิ่มขึ้นจนถึงจุดหนึ่ง ประมาณนี้นะคะ แล้วหลังและหลังจากนั้นก็จะไม่เพิ่มขึ้น ถึงแม้ว่าความเข้มแสงเพิ่มขึ้นก็ตาม นั่นก็เพราะว่ายังมีปัจจัยอื่นอีกนะคะ อย่างเช่น ความเข้มข้นของคาร์บอนไดออกไซด์ ปริมาณเอนไซม์ ปริมาณสารตั้งต้นอื่น ที่เป็นปัจจัยจํากัด ส่งผลต่ออัตราการสังเคราะห์ด้วยแสงนี้ค่ะ แก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ เป็นหลังให้ธาตุคาร์บอนกับพืช เพื่อนำไปใช้สร้างน้ำตาล ด้วยกระบวนการสังเคราะห์ด้วยแสง ถ้าพิจารณาจากกราฟนี้นะคะ จะเห็นว่าหากความเข้มข้นของคาร์บอนไดออกไซด์เพิ่มมากขึ้นอัตราการสังเคราะห์ด้วยแสงจะเพิ่มขึ้น อย่างไรก็ตามอัตราการสังเคราะห์ด้วยแสงจะเพิ่มขึ้นจนถึงจุดจุดหนึ่ง ประมาณนี้นะคะ ปัจจัยต่อไปนะคะ ก็คือน้ำค่ะ นักเรียนคงเคยปลูกต้นไม้ ถ้าเราลืมรดน้ำไปหลาย  ๆ วัน เคยสังเกตไหมคะ ว่าต้นไม้ของเราจะเป็นอย่างไร ใบก็จะเหี่ยว แล้วก็ต้นไม้นานก็จะตายตายไปในที่สุดนะคะ น้ำเป็นองค์ประกอบที่สำคัญ ซึ่งเกี่ยวข้องกับกระบวนการต่าง ๆ ของพืช ที่ส่งผลต่อการเจริญเติบโต เช่น การสังเคราะห์ด้วยแสง การหายใจระดับเซลล์ การงอกของเมล็ด และเป็นตัวกลางในการลำเลียงสารต่าง ๆ นอกจากนี้แล้ว น้ำยังเกี่ยวข้องกับการรักษาอุณหภูมิของพืชด้วยค่ะ ในการปลูกพืชบางชนิดนะคะ จะมีการใช้พลาสติกสีดำคลุมดิน นั่นก็เพื่อเพื่อป้องกันไม่ให้น้ำในดินระเหยไปได้ง่าย รวมทั้งไม่ให้วัชพืชขึ้นมาได้ง่ายด้วยค่ะ พืชแต่ละชนิดจะมีช่วงอุณหภูมิที่เหมาะสมต่อการเจริญเติบที่แตกต่างกัน กันอุณหภูมิที่สูงเกินไปหรือว่าต่ำเกินไปต่อการเจริญเติบโต ของพืชได้ค่ะ เช่น ข้าว ซึ่งเป็นพืชที่เจริญเติบโตได้ดี ในภูมิอากาศเขตร้อน จะมีช่วงอุณหภูมิที่เหมาะสมต่อการเจริญเติบโต สูงกว่าข้าวสาลี ซึ่งเป็นพืชที่เจริญเติบโตได้ดี ในภูมิอากาศเขตหนาว ธาตุอาหาร ธาตุอาหารที่จำเป็นต่อการเจริญเติบโตของพืชมีหลายชนิด แบ่งตามปริมาณความต้องการของคุณได้เป็น 2 กลุ่ม คือ ธาตุอาหารที่พืชต้องการในปริมาณมาก Macronutrients ไนโตรเจน ฟอสฟอรัส และโพแทสเซียม รวมทั้งธาตุต่าง ๆ ดังต่อไปนี้ค่ะ ส่วนธาตุอาหารที่พืชต้องการในปริมาณน้อย ไม่ครบ เช่น ทองแดง สังกะสี ถ้าอย่างนี้ เป็นพาหะของพืชได้รับธาตุอาหารเหล่านี้ ในปริมาณที่ไม่เพียงพอ sinvได้รับในปริมาณที่มากจนเกินไป อาจส่งผลต่อการเจริญโตของพืชได้ค่ะ จากรูปนี้นะคะ นี่คือต้นแตงกวาค่ะ ต้น ก. ก่อนจนถึงต้น ง. นะคะจะเป็นต้นแตงกวาที่แสดงลักษณะอาการขาดธาตุอาหารต่าง ๆ ส่วนต้น จ. จะเป็นคนต่าง ๆ ที่ได้รับธาตุอาหารสมบูรณ์ค่ะ แล้วเรามาดูกันทีละต้นนะคะ ว่าแสดงลักษณะอย่างไรบ้าง ต้น ค. ต้นต่อขาจะขาดธาตุไนโตรเจนนะคะ ใบจะมีสีเหลืองทั้งใบแล้วก็ทุกใบ โดยจะแสดงอาการที่ใบล่างก่อน ต้นจะมีขนาดเล็กกว่าปกติ ต้นขอจากขาดธาตุฟอสฟอรัส โดยแสดงอาการใบเหลือง ซึ่งจะแสดงอาการที่ใบล่างก่อน ลำต้นแคระแกร็น การเจริญเติบโตของรากลดลง ต้น ค. ขาดธาตุโพแทสเซียม ถ้าเราขยายดูนะคะ จะเห็นว่าขอบใบและปลายใบไหม้ เนื้อเยื่อใบตายเป็นจุด ๆ โดยเกิดอาการเหล่านี้นะคะ จะเกิดขึ้นที่ใบล่างก่อน ต้น ง. ขาดธาตุเหล็ก ถ้าขยายดูนะคะ จะเห็นว่าใบอ่อนที่เกิดใหม่จะมีสีเหลืองซีดค่ะ ส่วนต้น จ. นี้นะคะ เป็นต้นที่ได้รับสารอาหารครบ ก็จะเจริญเติบโตได้ตามปกติค่ะ ความรู้เพิ่มเติม การใส่ปุ๋ยเป็นการช่วยเพิ่มความอุดมสมบูรณ์ของดิน ทำให้ผลผลิตของพืชเพิ่มสูงขึ้นได้ ปุ๋ยที่ใช้ในการเกษตร มีทั้งปุ๋ยอินทรีย์และปุ๋ยเคมี ปุ๋ยอินทรีย์ เป็นปุ๋ยที่ได้จากอินทรียวัตถุต่าง ๆ เช่น ปุ๋ยคอก ในรูปเป็นปุ๋ยคอกที่ได้จากมูลวัวค่ะ ปุ๋ยหมัก แล้วก็ปุ๋ยพืชสด ในรูปนี้เป็นต้นปอเทือง ซึ่งนำมาทำเป็นปุ๋ยพืชสด เพื่อบำรุงดินได้ ส่วนปุ๋ยเคมี เป็นปุ๋ยที่สังเคราะห์ขึ้น จะให้ธาตุอาหารที่จำเป็นแก่พืชในปริมาณสูง ศัตรูพืช ศัตรูพืชชนิดต่าง ๆ สามารถก่อความเสียหายต่อการเจริญเติบโตของพืชได้ ให้ผลผลิตลดลง หรืออาจรุนแรงจนทำให้พืชนำตายได้ ศัตรูพืชที่สำคัญมีหลายชนิด เช่น แมลงศัตรูพืช ในรูปนี้นะคะ ก็คือเพลี้ยแป้ง ส่วนในรูปรูปนี้ คือ เพลี้ยอ่อน ที่อยู่บนใบหน้าวัชพืช ซึ่งก็คือต้นหญ้าที่เกิดขึ้นในแปลงปลูกหน่อไม้ฝรั่ง ส่วนรูปสุดท้าย เป็นจุลินทรีย์ก่อโรคในพืช ก็คือราสนิมบนใบลั่นทม หรือใบลีลาวดีนั่นเองค่ะ นักเรียนเคยรับประทานผักที่ปลูกด้วยวิธีไฮโดรโปนิกส์หรือไม่คะ จากรูปที่เห็นนี้นะคะ เป็นการปลูกพืชด้วยวิธีไฮโดรพอนิกส์ ค่ะ ซึ่งเป็นการปลูกพืชในสารละลาย โดยไม่ใช้ดิน นักเรียนคิดว่าต้องมีการ ควบคุมปัจจัยภายนอกใดบ้าง เพื่อให้พืชเจริญเติบโตได้อย่างเหมาะสม ครูจะให้เวลานักเรียนคิด 10 วินาทีค่ะ ในการปลูกพืชด้วยวิธีไฮโดรพอนิกส์นี้ จะต้องมีการควบคุมปัจจัยภายนอกต่าง ๆ ให้เหมาะสมเช่นเดียวกับการปลูกพืชโดยใช้ดินค่ะ เช่น ควบคุมปริมาณแสง อุณหภูมิ น้ำ และธาตุอาหารให้เหมาะสมกับชนิดของพืชที่ปลูก ซึ่งการปลูกพืชด้วยวิธีนี้ธาตุอาหารจะอยู่ในรูปของสารละลาย ซึ่งจะต้องมีการควบคุมค่า pH ของสารละลายให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม เพื่อจะสามารถนำไปใช้ได้ แล้วต้องควบคุมการไหลเวียนของออกซิเจนให้กับรากพืชด้วย นอกจากนี้ ต้องมีการควบคุมและป้องกันและศัตรูพืช ที่อาจก่อให้เกิดความเสียหายต่อผลผลิตของพืชได้ เป็นอย่างไรบ้างคะหลังจากเรียนจบแล้ว นักเรียนน่าจะเข้าใจเกี่ยวกับไปภายนอกได้มากขึ้น และก็มาาถึงช่วงสุดท้ายของคลิปนี้แล้วค่ะ นั่นก็คือสรุปเนื้อหาภายในบทเรียนบทเรียน การเจริญเติบโตของพืชถูกควบคุมด้วยปัจจัยภายนอก ปัจจัยภายนอกที่มีผลต่อการเจริญเติบโต เช่น แสง คาร์บอนไดออกไซด์ น้ำ อุณหภูมิ ธาตุอาหาร ออกซิเจน และศัตรูพืช ปัจจัยภายนอก ดังกล่าว ปัจจัยสำคัญ ซึ่งเกษตรกรที่จะเพาะปลูกพืชแต่ละชนิด ต้องคำนึง แะลมีการคุมอย่างเหมาะสม เพื่อให้พืชมีการเจริญเติบโตได้อย่างสมบูรณ์ ส่วนปัจจัยภายในที่มีผลต่อการเจริญเติบโตเราจะได้เรียนกันในคลิปถัดไปนะคะ สำหรับวันนี้ค่ะ ขอจบการสอนเพียงเท่านี้ก่อน สวัสดีค่ะ [เสียงดนตรี]