---
title: PE ปัจจัยบางประการที่มีผลต่อการเจริญเติบโตของพืช ตอนที่ 2 ปัจจัยภายใน (17.22 นาที) ห้องที่ 2
subtitle: 
date: วันพฤหัสบดีที่ 30 เมษายน 2569  เวลา 13.00 น.
---

								(ข้อความสดจากระบบถอดความเสียงพูดทางไกล)


(ดร.สุนัดดา) สวัสดีค่ะ พบกับครูสุนัดดาอีกครั้งหนึ่่นะคะ วันนี้เราจะมาเรียนกันในตอนจะหายเป็นปกตินะคะ เรื่องเกี่ยวกับฮอร์โมนพืช 5 ชนิดค่ะ สำหรับคลิปนี้เราจะเรียน มีการเรียนรู้ดังนี้ค่ะ ก็คือสืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับสารควบคุมการเจริญเติบโตของพืช ที่มนุษย์สังเคราะห์ขึ้น ที่บ้านของนักเรียน ปลูกต้นมะม่วงไว้บ้างไหมคะ หรือเคยเห็นต้นมะม่วงมาบ้างหรือเปล่า ต้นมะม่วงแบบในรูปนี้หรือไม่ ต้นมะม่วงต้นที่ปลูกไว้ที่บ้านนะคะ หรือว่าที่เคยเห็นมาก่อน อาจจะมีต้นที่สูงมาก ทำให้เมื่อออกผลเราจะสามารถเก็บมะม่วงได้ลำบาก แต่ต้นมะม่วงบางต้นค่ะเหมือนกับในรูปนี้นะ ต้นไม่สูงมาก และการปลูกมะม่วงนะคะ นอกจากเราจะควบคุมปัจจัยภายนอก ที่เราเรียนมาแล้ว ในสคลิปที่แล้วนะคะ อย่าเช่น แสงน้ำอาจจะมีการปรับยอดนะคะ เพื่อจะให้มีค่ะ แตกตกข้างมากขึ้น ทำให้เกิดอีกครั้งนะ เป็นการเพิ่มผลผลิต แล้วก็ควบคุมทรงพุ่มค่ะ ทำให้ต้นมะม่วงที่เราปลูกนี่นะคะ ไม่สูงมาก เก็บผลผลิตสะดวก นอกจากต้นมะม่วงแล้วก็ยังตัดยอดอื่น ๆ เพื่อสามารถควบคุมได้เช่นเดียวกันค่ะ ทุเรียน มังคุด นักเรียนคิดว่าเพราะเหตุใด 3.2.2 ปัจจัยภายใน จากวิดีโอคลิปตอนที่แล้วมีผลต่อการเจริญปัจจัยภายนอกที่พืชได้รับจากสภาพแวดล้อมแล้ว ยังมีปัจจัยภายใน ที่ทำให้พืชแต่ละชนิดมีการเจริญเติบโตดังกล่าว โครงการขึ้นภายในเซลล์ คือจะทำข้อมูลเหล่านี้ ในปริมาณน้อยที่สุด แล้วลำเลียงไปยังเนื้อเยื่อต่าง ๆ ภายในต้นพืช ก็คงกระบวนการต่าง ๆ ฮอร์โมนพืชมี 5 กลุ่มหลัก คือ ออกซิน ไซโตไคนินิ  ในปัจจุบันนี้นะคะ มนุษย์สารหลายชนิด ซึ่งมีผลควบคุมการเจริญเติบโต คือ จึงจะ เพื่อใช้ประโยชน์ทางการเกษตร เช่น สารเร่งราก โดยจะต้องให้สารสังเคราะห์เหล่านี้กับพืชในปริมาณที่เหมาะสม นักเรียนคิดว่า ฮอร์โมนพืชแต่ละชนิด มีผลต่อการเจริญเติบโตของพืชแตกต่างกันอย่างไร อละมีการนำสารไปใช้ประโยชน์อย่างไรบ้าง เดี๋ยวเราจะไปเรียนกันะคะ ออกซิน ฮอร์โมนพืชชนิดแรก ที่มีการมีบทบาทสำคัญในการกระตุ้นการยืด นอกจากนี้แล้วยังมีบทบาท เช่น ยับยั้งการเจริญตาข้าง ทำงานร่วมกับ ส่งเสริมการเจริญของราก นักเรียนเคยปลูกพืชแล้วนำไปไว้ริมหน้าต่าง หรือริมระเบียงหรือไม่คะ นักเรียนเคยสังเกตว่ามีลักษณะเคยปลูกพืชนะคะ อย่างเช่น มะเขือเทศ ทานตะวัน ให้ได้รับต้นจากตั้งตรงแล้วก็ขึ้นไปทางด้านบนนะคะ เพราะว่าถ้าเรานำต้นไม้ไปไว้นักเรียน ต่างไปจากเดิมอย่างไร ยอดของพืชนะคะ จะโค้งเข้าหาแสงจากในรูปนี้นะคะ เป็นต้นทานตะวันปลายยอดนะคะ จะเห็นว่ามีการโค้งเข้ามาตอนที่ครูวันนี้นะคะ ปลายยอดพืชโค้งเข้าหาแสงได้อย่างไร ปลายยอดพืชโค้งเข้าหาแสงซึ่งเป็นซึ่งเป็นปัจจัยภายนอกที่มากระตุ้น เป็นผลจากออกซิน ซึ่งเป็นปัจจัยภายใน ซึ่งเป็นปกติแล้วพืชจะสร้างออกซินบริเวณปลายยอดและใบไปยังด้านใดด้านหนึ่งของปลายยอด ในรูปนี้นะคะ การที่ได้รับแสงน้อยจะมีการสะสมของออกซิเจนมากกว่าด้านที่ได้รับแสงมาก นักเรียนสามารถศึกษาจากภาพที่ขยายด้านนี้นะคะ คือด้านที่ได้รับแสงน้อย ที่ได้รับแสารกระตุ้น การยืดตัวที่ได้รับจากน้อย มีการยืดตัวขยายตัวอาการคง แสงสังเคราะห์ที่สมบัติ indusnaa มีการนำมาใช้เพื่อเร่งการเกิดราก ในรูปนี้นะคะ คือ การปักชำกิ่งโม่ โดยใช้สารสังเคราะห์ที่มีสมบัติคล้ายออกซิน เพื่อเร่งการเจริญของรากค่ะ ทางด้านซ้ายมือนี้จะเป็นก่อนปักกิ่งโม่ นะคะอาจจะไม่การใช้ส่วนรูปนี้ จะมีการใช้สารจะเห็นว่าสิ่งที่ไม่มีการ ใช้สารจะไม่มี รากงอกออกมาค่ีะ  ส่วนกิ่งนี้นะคะ ที่มีการใช้สารสังเคราะห์ที่มีสมบัติคล้ายการสังเคราะห์ ที่มีสมบัติคล้ายอย่างสามารถใช้กระตุ้นให้พืชบางชนิด ไม่ต้องมีการปฏิสนธิได้ด้วยค่ะ เช่น องุ่น แตงโม สตรอว์เบอร์รี มะเขืซึ่งทำให้ได้ผลที่ไม่มีเมล็ด ที่มีสมบัติคล้ายออกซินมากไปจะมีสารยับยั้งการเจริญเติบโต เรือกำจัดช่วงชวนคิด นั่นก็คือสารสังเคราะห์ที่มีสมบัติคล้ายจัดเป็นปัจจัยภายนอก ครูจะให้เวลา 10 วินาทีค่ะ เดี๋ยวเรามาดูเฉลยกันนะคะ เป็นอย่างไรบ้างคะ ที่สร้างขึ้นภายในพืชเป็นปัจจัยภายใน เพราะพืชสร้างชึ้นเอง เพื่อใช้ในกระบวนการต่าง ๆ ในเซลล์ ทางการเกษตรนำสารสังเคราะห์ ที่มีสมบัติคล้ายออกซิน เป็นการให้จากภายนอก ลำเลียงสารดังกล่าวเข้าสู่ภายในต้นพืช จึงจัดว่าโครงการไซโทไคนินิ เป็นฮอร์โมนพืชอีกชนิดหนึ่ง ที่มีบทบาทสำคัญเกี่ยวกับการแบ่งเซลล์ และการเปลี่ยนสภาพของเซลล์ นอกจากนี้ยังมีบทบาทเกี่ยวข้องกับอีกหลายกระบวนการในพืชด้วยค่ะ นักเรียนเคยทานผักชนิดนี้ไหมคะ ผักหวานป่า เกษตรกรจะปลูกต้นนะคะสามารถเก็บรับประทานได้เรื่อย ๆ นอกจากผักหวานป่าแล้วนะคะ  ก็ยังมีพืชอื่น ๆ อีก สามารถตัดยอด เช่น กะเพรา โหระพา  กระถินนะคะ การตัดยอดมะพร้าว ปลายยอดบริเวณนี้ค่ะ เมื่อเวลาผ่านไป จากตรงนี้นะคะ เมื่อขยายจะเห็นว่าบริเวณที่ เคยเป็นตาข้างนี่ค่ะ ก็จะเจริญขึ้นนะคะแล้วหลังจากนั้นทางนี้จะต่อไป นักเรียนคิดว่าเพราะเหตุใดเมื่อมีการปรับหรือเด็ดปลายยอดขึ้นออก เกิดขึ้นตาข้างได้ การเจริญของตาข้าง เป็นผลจากการทำงานร่วมของออกซิน และไซโทไคนิน ไซโทไคนิน มีหลักปักหลักอยู่ที่ปลายทาง แล้วจะถูกลำเลียงขึ้นไปยังเอานี้นะคะ เมื่อไกลบริเวณปลายราก อยากจะมีปริมาณน้อยลงนะคะ เมื่อใกล้สุกปลายยอดค่ะ ส่วนออกซินนะคะ ที่บริเวณปลายยอด ซึ่งจะค่อย ๆ ลดลงนะคะ เมื่อเปรียบเทียบนะคะ ก็จะเห็นว่าบริเวณใกล้ยอดมีปริมาณออกซินสูงกว่าไซโทไคนินค่ะ ซึ่งทำให้มีผลยับยั้งการเจริญของตาข้าง แต่ว่าเมื่อมีการตัดปลายยอดนะคะ จะเป็นการทำลายแหล่งสร้างหลักของออกซิน ไปนำ นักเรียนสามารถสังเกตได้ว่า  ก่อนที่จะมัตาข้างนี้นะคะ ก่อนที่จะมีการปรับรายยอด ตัดยอดแล้ว กับการนำไปใช้รอที่นี่  BA ผง DC  มีการนำมาใช้เพราะ เขาควบคุมทรงพุ่มของไม้ดอก ม้ประดับ และมีการนำมาใช้ในการเพื่อกระตุ้นการสร้างยอดในการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อเป็นการกระตุ้นการสร้างยอดของต้นพิทูเนีย จิบเบอเรลลิน จิบเบอเรลลินเป็นกรดวิธีกระตุ้นให้เซลล์ที่ลำต้น และยังเกี่ยวข้องกับอีกหลายกระบวนการในพืช เช่น ควบคุมการงอกของเมล็ดพืชบางชนิด จิบเบอเรลลิน กับการยึดอำนาจลักษณะทางพันธุกรรมคือ ต้นสูง และ ต้นเตี้ย ต้นถั่วลันเตานั้น วัดความสูง ที่นี่ต้องส่งนะคะ จะมีปริมาณกว่าถั่วลันเตาต้นเตี้ย จิบเบอเรลลิน กลับช่วยให้ช่องยาวอันนี้นะคะ ไม่ได้ใช้ความยาวผลจะประมาณ 1.5 เซนติเมตรค่ะ ส่วนองุ่นทางด้านขวามือนะคะ จะมีการใช้สารสังเคราะห์ประมาณ 4.5 เซนติเมตรค่ะ เตรียมเนื้อหาเจอแล้วนะเราก็มาชวน ปัจจัยภายในที่มีผลต่อการเจริญเติบโต เช่น ฮอร์โมนของพืช พืชสร้างขึ้น เพื่อควบคุมการเจริญเติบโต ในแต่ละช่วงชีวิต มนุษย์สังเคราะห์สารควบคุมการเจริญเติบโตของพืช โดยเลียนยแบบฮอร์โมนพืช  เพื่อใช้ควบคุมการเจริญเติบโต และเพิ่มผลผลิต ชนิดแรกที่มีการค้นพบนะคะ  นอกจากนี้แล้วยังยับยั้งการเจริญเติบโตโดยทำงานร่วมกับฮอร์โมนกลุ่มไซโทไคนิน สารสังเคราะห์ที่มีสมบัติคล้ายออกซิเจนนะคะ IBA และ NAA นิยมนำมาใช้ เพื่อเร่งการเกิดรากของกิ่งตอนบางชนิดให้ติด โดยไม่ต้องมีการปฏิสนธิค่ะ เช่น แตงโม สตรอว์เบอรี ไซโทไคนินมีบทบาทสำคัญ เกี่ยวกับการแบ่งเซลล์ และการเปลี่ยนสภาพของเซลล์ นอกจากนี้แล้วการเจริญของตา ก็ยังเป็นผลมาจากการทำงานร่วมกันของไซโทไคนิน และออกซิน ค่ะ สินค้าสังเคราะห์ที่มีสมบัติคล้ายนะคะ นิยมนำมาใช้ช่วยเร่งการปักตาข้างของพืชยังควบคุมทรงพุ่มของไม้ดอกไม้ประดับ กระตุ้นการสร้างยอดในการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืชมีการยืดตัวและแบ่งตัวมากขึ้น นอกจากนี้แล้วยังควบการงอกควบคุมการออกดอก ผลิต สังเคราะห์ที่มีสมบัติคล้ายจิบเบอเรลลินนะคะนิยมนำมาใช้ ช่วยให้ช่อองุ่นยาว ช่วยให้ยาวทำให้ผลขนาดใหญ่ขึ้นได้ค่ะ สำหรับคลิปนี้ก็ขอจบสอนเพียงเท่านี้ก่อนนะคะ แล้วพบกันใหม่ สวัสดีค่ะ