---
title: PE ปัจจัยบางประการที่มีผลต่อการเจริญเติบโตของพืช ตอนที่ 2 ปัจจัยภายใน (17.22 นาที) ห้องทีี่ 3
subtitle: 
date: วันพฤหัสบดีที่ 30 เมษายน 2569  เวลา 13.00 น.
---

								(ข้อความสดจากระบบถอดความเสียงพูดทางไกล)


(ดร.สุนัดดา) สวัสดีค่ะ พบกับครูสุนัดดาอีกครั้งหนึ่งนะคะ วันนี้เราจะมาเรียนกันในจะหาตาเป็นปกติภายในนะคะเ รื่องเกี่ยวกับฮอร์โมนพืช 5 ชนิดค่ะ แต่สำหรับคลิปนี้เราจะเรียน 3 ชนิดก่อนนะคะ มีจุดประสงค์การเรียนรู้ดังนี้ค่ะ ค้นข้อมูลเกี่ยวกับการควบคุมการเจริญเติบโตของพืชที่มนุษย์สังเคราะห์ขึ้น ที่บ้านของนักเรียนปลูกต้นมะม่วงไว้บ้างไหมคะ หรือเคยเห็นต้นมะม่วงมาบ้างหรือเปล่า ต้นแบบในรูปนี้หรือไม่ต้นมะม่วงต้นที่ปลูกไว้ที่บ้านนะคะ หรือว่าที่เคยเห็นมาก่อนอาจจะมีต้นที่สูงมาก ทำให้เวลาออกเราจะสามารถเก็บได้ลำบากมะม่วงมันต้นค่ะจะมีลักษณะเหมือนกับในรูปนี้นะคะ ก็คือต้นไม่สูงมากและมีทรงพุ่มกว้างค่ะ ในการปลูกต้นมะม่วงนะคะ นอกจากเราจะควบคุมปัจจัยภายนอก แสง น้ำ ธาตุอาหาร มีการปรับยอดนะคะ เพื่อจะให้ต้นมะม่วงนี่ค่ะ แตกตาข้างมากขึ้น ทำให้เกิดอีกข้างมากขึ้นเป็นการเพิ่มผลผลิตควบคุมทรงพุ่มค่ะทำให้ต้นมะม่วงที่เราปลูกนี่นะคะ ไม่สุกมาก เก็บผลผลิตสะดวก นอกจากต้นมะม่วงแล้วก็ยังสามารถตัดยอดพืชอื่น ๆ เพื่อควบคุมทรงพุ่มค่ะ อย่างเช่น ทุเรีียน มะนาว เงาะ นักเรียนคิดว่าเพราะเหตุใด 3.2.2 ปัจจัยภายใน จะวิดีโอคลิปตอนที่แล้วนักเรียนได้เรียนมาแล้วมีผลต่อการเจริญของพืชนอกจากปัจจัยภายนอกที่รับได้แล้วแต่ละชนิดที่แตกต่างกันดังกล่าวโครงการซึ่งพืชสร้างขึ้นภายในเซลล์ เรียกว่า "ฮอร์โมนพืช, คือเกรียงไกรยังเนื้อเยื่อต้นพืชมีผลก็คงกระบวนการต่าง ๆ ภายในต้นพืช มีการควบคุมการเจริญเติบโตของพืช ฮอร์โมนพืชมี 5 กลุ่มหลัก คือ ออกซิน ไซโทโคนิน ในปัจจุบันนี้นะคะ มนุษย์หลายชนิดซึ่งเกี่ยวกับฮอร์โมนเช่นเดียวกับฮอร์โมนพืช จะควบคุมการจราจรเพื่อใช้ประโยชน์ทางการเกษตรเพลงสารเร่งราก โดยจะต้องให้สารสังเคราะห์เหล่านี้กับพืชในปริมาณที่เหมาะสม นักเรียนคิดว่าฮอร์โมนพืชแต่ละชนิดมีผลต่อการเจริญเติบโตขอบพืชแตกต่างกันอย่างไร และการเจริญเติบโตไปใช้ประโยชน์อย่างไรบ้างอะไรนะคะ เดี๋ยวเราจะมาเรียนพร้อมกันนะคะ ออกซิน ออกซินเป็นฮอร์โมนพืชชนิดแรกที่มีการค้นพบ มีบทบาทสำคัญในการกระตุ้นการยึดเซลล์นอกจากนี้เรายังมีบทบาท เช่น ยับยั้งการเจริญเติบโตของตาข้าง ทำงานร่วมกับเจริญกระตุ้นการเจริญของผลและชะลอการหลุดล่วงของใบ นักเรียนเคยปลูกพืชแล้วนำไปไว้ริมหน้าต่างหรือริมระเบีียงหรือไม่คะ ต้นพืชของนักเรียนมีลักษณะอย่างไร เคยปลูกพืชนะคะ อย่างเช่น มะเขือเทศหรือทานตะวัน ให้ได้รับแสงตามปกติ ต้นตั้งตรงแล้วก็ขึ้นทางด้านบนนะคะต้นไม้นี้เป็นไว้ริมหน้าต่างหรือริมระเบียงค่ะ นักเรียนเคยสังเหตไหมคะ ต้นไม้ของนักเรียนจะมีลักษณะที่ต่างกันอย่างไร โค้งเข้าหาแสงเสมอจากในรูปนี้นะคะเป็นต้นทานตะวันสังเกตที่ปลายยอดนะคะ จะเห็นว่ามีการโค้งเข้าแสงค่ะ เพราะว่าตอนที่ครูปลูกริมระเบียง เดีี๋ยวเรามาศึกษานะคะ ว่าปลายยอดพืชโค้งเข้าหาแสงได้อย่างไร ซึ่งเป็นปัจจัยภายนอกที่มากระตุ้นเป็นผลจากออกซิน โดยปกติแล้วฟินมากบริเวณปลายยอดและใบอ่อน เมื่อมีแสงส่องไปยังด้านใดด้านหนึ่งของปลายยอด อย่างในรูปนี้นะคะ ก็คือตอนนี้ค่ะการที่ได้รับแสงน้อยจะมีการสะสมของออกซิเจนมาก นักเรียนสามารถศึกษาได้นะคะ กว่าว่าการที่ได้รับนะคะที่ได้รับแสงตามที่ได้รับแสงน้อยจะมีการสะสมออกซินมากกว่าการที่ได้รับแสงมาก ออกซินกระตุ้นการยืดตัวของเซลล์ที่ได้รับจากน้อยมีการยืดตัวขยายตัวมากกว่าการที่ได้รับแสงมากปลายยอด สารสังเคราะห์ที่มีสมบัติคล้าย NAA Naphthaleneacetic Acid มีีการนำมาใช้เพื่อเร่งการเกิดรากของกิ่งตอนหรือปักชำ โดยใช้สารสังเคราะห์ที่มีสมบัติคล้ายออกซินเพื่อเร่งการเจริญของรากค่ะ ทางด้านซ้ายมือนี้ค่ะ จะเป็นตรงนั้นจะเป็นหลักสินค้าเราดูนะคะดีค่ะ จะไม่การใช้แล้วนะคะจะเห็นว่าสิ่งที่ไม่มีการใช้สารจะไม่มีรากงอกออกมาค่ะ ส่วนกิ่งนี้นะคะ ที่มีการใช้สารสังเคราะห์ที่มีสมบัติคล้ายออกซิน การสังเคราะห์ที่มีสมบัติคล้ายอย่างสามารถใช้กระตุ้นให้พืชบางชนิดติดผล โดยไม่ต้องมีการปฏิสนธิได้ด้วยค่ะ องุ่น แตงโม สตรอว์เบอร์รี มะเขือเทศ ซึ่งจะได้พืชที่ไม่เมล็ด ดังนั้น จึงมีการใช้สารกลุ่อเพื่อกำจัดศัตรูพืชค่ะ ช่วงชวนคิดครูมีคำถามถามนักเรียนมันก็คือสารสังเคราะห์ที่มีสมบัติคล้ายจะเป็นปัจจัยภายนอกหรือปัจจัยภายใน ครูจะให้เวลาคิด 10 วิค่ะ แล้วเดีี๋ยวเรามาดูเฉลยนะคะ เป็นอย่างไรบ้างคะ น่าจะตอบดไ้ ภายในพืชปัจจัยภายในใช้ในกระบวนการต่าง ๆ ภายในเซลล์ แต่ในทางการเกษตรที่มีการนำสารสังเคราะห์ที่มีสมบัติคล้ายออกซินมาใช้นะคะ เป็นการให้จากภายนอก คือ ต้องลำเลียงสารดังกล่าวเข้าสู่ภายในต้นพืช ดังนั้น จึงจัดว่าสารคุมการเจริญเติบโตเหล่านี้เป็นปัจจัยภายนอกค่ะ ไซโทไคนิน เป็นฮอร์โมนพืชอีกชนิดหนึ่งที่มีบทบาทสำคัญเกี่ยวกับการแบ่งเซลล์ และการเปลี่ยนสภาพของเซลล์ และนอกจากนี้ยังมีบทบาทเกี่ยวข้องกับกระบวนการของพืชค่ะ นักเรียนเคยทานผักชนิดนี้ไหมคะ นี่คือผักหวานป่า เกษตรกรจะปลูกตอนนี้นะคะให้เกิดการสามารถเก็บรับประทานได้เรื่อย ๆ จากผักหวานป่าแล้วนะคะ ก็ยังมีพืชอื่น ๆ อีกที่สามารถตัดยอด กะเพรา โหระพา กระถิน จากรูปนี้นะคะคือการตัดยอดกระเพราปลายยอดบริเวณนี้ค่ะ เมื่อเวลาผ่านไป สังเกตดูจากตรงนี้นะคะ เมื่อขยายก็เห็นว่าบริเวณที่เป็นตาข้างนี้ค่ะ ก็จะเจริญขึ้น แล้วหลังจากนั้น นักเรียนคิดว่าเพราะเหตุใดเมื่อมีการปรับหรือเด็ดปลายยอดพืชออกเป็นผลจากการทำงานร่วมของออกซินและไซโทไคนิน มีหลักการทำงานอยู่ที่ปลายราก แล้วจะถูกลำเลียงไปยังเอาสีนี้นะคะที่มีปริมาณมากนะคะ เมื่อใกล้บริเวณปลายราก เป็นไปได้ยากจะมีปริมาณน้อยลงนะคะ เมื่อใกล้ส่วนปลายยอดค่ะ ที่บริเวณปลายยอดจะมีความเข้มข้นสูงค่อย ๆ ลดลงนะคะ เมื่อใกล้สู่ปลายรากค่ะ เมื่อเปรียบเทียบนะคะ จะเห็นว่าบริเวณใกล้ยอดจึงมีปริมาณออกซิเจนสูงกว่าไซโทไคนินค่ะ การเจริญของอาจจะไม่เจริญทีี่บริเวณดังกล่าว ว่าเมื่อมีการตัดปลายยอดนะคะ เป็นการทำลายแหล่งสร้างหลักของออกซิน ปริมาณออกซินจึงลดลง นักเรียนสามารถสังเกตได้ว่าในรูปนี้แรกนี้นะคะ ก่อนที่จะมีการตัดปลายยอดมีการตัดปลายยอดแล้วตาข้างจะมีีการเจริญมากขึ้นนะคะ และสดท้ายจะพัฒนากับการนำไปใช้รอที่มีสมบัติคล้ายไซโทไคนิน เช่น BA ที่ DC Thidiazurin มีการนำมาใช้เพื่อเร่งการแตกตาข้างของพืช ควบคุมทรงพุ่มของไม้ดอกไม้ประดับจะมีการนำมาใช้เพื่อกระตุ้นการสร้างยอดในการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืช เป็นการกระตุ้นการสร้างยอดของพิทโทเนีียค่ะ วิธีกระตุ้นให้เซลล์ที่ลำต้นมีการยึดตัวระดับเซลล์มากขึ้นทำให้ต้นสูงขึ้น และยังเกี่ยวข้องกับอีกหลายกระบวนการในการควบคุมซึ่งหนึ่งในลักษณะทางพันธุกรรมถั่วลันเตาที่เมนเดลศึกษา ก็คือลักษณะต้นสูงและต้นเตี้ย หลังจากวัดความสูงของต้นถั่วลันเตานั้นมีความสัมพันธ์กับปริมาณ โดยถั่วลันเตาที่มีต้นสูงนะคะ จะมีีปริมาณมากกว่า Gibberellic Acid ใช้เพื่อช่วยให้ช่อยาว ถ้าดูจากภาพค่ะ องุ่นนะคะ ไม่ได้ใช้ประมาณ 1.5 เซนติเมตรค่ะ ส่วนองุ่นทางด้านขวามือนะคะจะไม่ได้มีการใช้สารสังเคราะห์ประมาณเซนติเมตร นักเรียนเนื้อหาสาระนะคะเราก็มาถึงช่วงบทเรียนปัจจัยภายในที่มีผลต่อการเจริญเติบโตเช่น ฮอร์โมนพืช ซึ่งพืชสังเคราะห์ขึ้นเพื่อควบคุมการเจริญเติบในช่วงชีวิต คุมการเจริญเติบโตของพืชโดยเลียนแบบฮอร์โมนพืช ควบการจราจรและเพิ่มผลผลิตเป็นชนิดแรกที่มีการค้นพบนะคะ สำคัญเกี่ยวกับนอกจากนี้แล้วยังยับยั้งการเจริญเติบโตของตาข้าง โดยทำงานร่วมกับไซโทไคนิน สารสังเคราะห์ที่มีสมบัติคล้ายออกซินนะคะ NAA นิยมนำมาใช้การเกิดรากของกิ่งตอนหรือปักชำ บางชนิดให้ติดโดยไม่ต้องมีการปฏิสนธิค่ะ เช่น แตงโม และสตรอว์เบอร์รี รี่ไซโตไคนินมีบทบาทสำคัญเกี่ยวกับการแบ่งเซลล์และการเปลี่ยนสภาพการเจริญของตาก็ยังเป็นผลมาจากการทำงานร่วมกันของไซโทไคนินและออกซินค่ะ สารสังเคราะห์ที่มีสมบัติคล้ายนะคะ นิยมนำมาใช้ช่วยเร่งการแตกตาข้างของพืช และยังควบคุมพวกกลุ่ม 2 กลุ่มของไม้ดอกไม้ประดับ การสร้างยอดในการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืชค่ะ มีบทบาทในการกระตุ้นให้เซลล์ที่ลำต้นมีการยืดตัวขึ้น นอกจากนีี้แล้ว ยังควบคุมการงอกของพืชบางชนิด และควบคุมการออกดอกด้วยค่ะ สารสังเคราะห์ที่มีสมบัติคล้ายจิบเบอเรลลิกนะคะ อย่างเช่น นิยมนำมาใช้ยาวช่วยให้ช่อองุ่นยาวทำให้ผลขยายขนาดใหญ่ขึ้นได้ค่ะ สำหรับคลิปนี้ก็ขอจบเพียงเท่านี้ก่อนนะคะ แล้วพบกันใหม่ในคลิปถัดไป สวัสดีค่ะ 

[เสียงดนตรี]