--- title: แบ่งพิมพ์ การตอบสนองของพืชต่อสิ่งเร้า (9.14 นาที) ห้องที่ 2 subtitle: date: วันพฤหัสบดีที่ 14 พฤษภาคม 2569 เวลา 09.00 น. --- (ข้อความสดจากระบบถอดความเสียงพูดทางไกล) [เสียงดนตรี] (ดร.สุนัดดา) สวัสดีค่ะนักเรียน มาพบกับครูสุนัดดาอีกครั้งหนึ่งนะคะ วันนี้มาพบตอบการตอบสนองของพืชต่อสิ่งเร้าจุดประสงค์การเรียนรู้ อธิบายการตอบสนองของพืชต่อสิ่งเร้าในรูปแบบต่าง ๆ ที่มีผลต่อการดำรงชีวิตของพืช 3.3 การตอบสนองของพืชต่อสิ่งเร้า รูปที่เห็นนี้นะคะ ก็คือต้นพวงชมพูค่ะ พวงชมพูเป็นต้นไม้ชนิดหนึ่งที่เป็นต้นไม้ให้เลื้อยคลุมไปตามหลังคาและกำแพง นอกจากพวงชมพูแล้ว ยังมีไม้พันธุ์อื่นที่นิยมนำมาใช้แบบนี้นะคะ อย่างไรก็ตามไหม่ใช่พันธุ์ไม้ทุกชนิดที่นำมาใช้ได้ เพราะเหตุใดพวงชมพูจึงเลื้อยได้ดังรูปนะคะ กับการตอบสนองของพืชต่อสิ่งเร้าที่เราจะได้ศึกษาต่อไปนี้นะคะ สามารถนำมาใช้อธิบายได้ค่ะ การตอบสนองของพืชเมื่อได้รับสิ่งเร้านั้นอาจมีได้หลายรูปแบบ แต่รูปแบบหนึ่งที่เห็นได้ชัด ก็คือการเคลื่อนไหว ซึ่งสามารถแบ่งตามความสัมพันธ์กับทิศทางกับสิ่งเร้านะคะ คืทอ การตอบสนองที่มีทิศทางสัมพันธ์กับทิศทางของสิ่งและการตอบสนองที่มีทิศทางไม่สัมพันธ์กับทิศทางของสิ่งเร้า 3.3.1 การตอบสนองงที่มีทิศทางสัมพันธ์กับทิศทางของสิ่งเร้า การตอบสนองที่มีทิศทางสัมพันธ์กับทิศทางของสิ่งเร้าที่พบได้ทั่วไป คือ การเคลื่อนไหวที่เกิดขึ้นจากการเจริญเติบโตของพืช โดยอาจจะมีทิศทางที่เข้าหา หรือออกจากสิ่งเร้าก็ได้ นักเรียนคิดว่าพืชที่เห็นในรูปนี้ มีทิศทางที่เข้าหาหรือว่าออกห่างจากสิ่งเร้า และสิ่งเร้านั้นคืออะไร คุณครูจะให้นักเรียนคิดแป๊บหนึ่งค่ะ เรามาดูรูปที่ 1 กันนะคะ นะคะ นี่ก็คือเจริญปลายยอดพืชเจริญในทิศทางเข้าหาแสงค่ะ นั่นก็คือสิ่งเร้า ก็คือแสงค่ะ แล้วถ้าสังเกตยอดพืชนะคะ ก็จะเห็นว่ามีความโค้งไปทางด้านขวาค่ะ ก็แปลว่าแสงที่เป็นสิ่งเร้าจะต้องอยู่ด้านขวามือนี้นะคะ ส่วนรูปที่ 2 เป็นปลายรากพืช เจริญในทิศทาง ของโลก ส่วนยอดพืชเจริญในทิศทางตรงกันข้าวกับแรงโน้มถ่วงของโลก สำหรับต้นไม้ต้นนี้นะคะ ก็คือต้นเทียบค่ะ สำหรับต้นเทียนนี้ ก็คือแรงโน้มถ่วงของโลกนะคะ จะเห็นว่ารากพืชจะเจริญลงด้านล่างนะคะ ซึ่งก็เป็นไปในทิศทางเดียวกันของโลก ส่วนยอดพืชตรงนี้ค่ะ ก็เจริญขึ้นไปในด้านบนนะคะ เป็นทิศทางที่ตรงข้ามกับแรงโน้มถ่วงของโลกค่ะ เรามาดูรูปที่ 3 กันค่ะ นี่ก็คือการเมล็ดพันธุ์หลักของต้นพืชการตอบสนองต่อการสัมผัสที่เข้าหาสิ่งเร้าค่ะ สำหรับพืชต้นนี้แล้วนะคะ สิ่งเร้า ก็คือที่ปักอยู่ตรงกลางนี้ค่ะ 3.3.2 การตอบสนองที่มีทิศทางไม่สัมพันธ์กับทิศทางของสิ่งเร้า การตอบสนองที่มีทิศทางไม่สัมพันธ์กับทิศทางของสิ่งเร้านะคะ ซึี่งมักเกิดจากการเปลี่ยนแปลงของปริมาณน้ำที่อยู่ในเซลลที่อาจทำให้เซลล์เกิดการขยายตัวได้ชั่วคราว เช่น การหุบของใบของต้นจามจุรีในเวลากลางคืนค่ะ ถ้าเราดูจากรูปนะคะ จะเห็ฯว่าเป็นการกางใบในเวลากลางวันค่ะ ส่วนอีกรูปหนึ่งนะคะ เป็นการหุบใบในเวลาพลบค่ำค่ะ นอกจากนี้แล้วการหุบของใบไมราพ ที่ไม่มีความสัมพันธ์ที่มีทิศทางไม่สัมพันธ์กับทิศทางของสิ่งเร้าเช่นเดียวกันค่ะ เดี๋ยวเรามาดูวิดีโอคลิปกันนะคะ เมื่อมีเนื้อใบสัมพันธ์ของใบไมราพนะคะ จะมีการหุบลงค่ะ แล้วก็แล้วการหุบและการบานของดอกนะที่ตอบสนองต่อแสงนะคะ ดอกบัวที่ตอนกลางวันและตอนกลางคืนที่มีความแตกต่างกันค่ะ มีอาชีพหลายอาชีพนะคะ ที่ต้องใช้ความรู้เกี่ยวกับพืชค่ะ อย่างเช่น นักปรับปรุงพันธุ์พืช ที่ปรับปรุงพันธุ์พืชให้จากลักษณะที่ต้อิงการเช่น ปลูกได้ง่าย ให้ผลผลิตสูง รสชาติดีขึ้น ทนต่อโรคและแมลงต่าง ๆ อย่างรูปที่เห็นนี้นะคะ เป็นสตรอว์เบอร์รีพันธ้พระราชทาค่ะ ไร่สตอเบอรี่ที่เห็นนี้นะคั เป็นไร่สตรอว์เบอร์รีที่อยู่บนดอยอ่างขางค่ะ แล้ว สตรอว์เบอร์รี พันธุ์นี้ก็นิยมปลูกกันที่อื่นอีกด้วยค่ะ และก็ยังมีพืชชนิดอื่น ๆ อีกนะคะ อย่างเช่น ข้าวค่ะ ข้าวพันธุ์ กข73 นะคะ ซึ่งผ่านการปรับปรุงแล้วก็พัฒนาปรับปรุงเพื่อให้ทนทานต่อดินเค็มและต้านทานโรคไหม้ค่ะ ปรับปรุงพันธ์มะเขือเทศนะคะ จะให้เป็นที่พึงพอใจของผู้บริโภค และสามารถขายได้ในท้องตลาดค่ะ เกษตกร เกษตกรจะปลูกพืชให้ให้เจริญเติบโตได้ดี เพิ่มผลผลิตให้จัดการผลผลิตให้ได้ตามความต้องการของตลาดนั่นเองค่ะ นี่คือแปลงเบญจมาศค่ะ ซึ่งจะเห็นว่ามีหลอดไฟอยู่ด้วยนะคะ ซึ่งการใช้หลอดไฟนี้ค่ะ หลักใบนี้ค่ะ จะช่วยควบคุมของใบ ลำต้นเบญจมาศและการออกดอกได้ด้วยค่ะ เพื่อให้ได้ผลผลิตที่เป็นที่ต้องการของตลาดและทนต่อโรคนะคะ ก็มีการทำมะเขือเทศบนต้นตอมะเขือค่ะ โดยที่ส่วนยอดก็จะเห็นมะเขือเทศค่ะ ส่วนต้นปอนะคะก็จะใช้มะเขือ ซึ่งมีความทนโรคและทนแมลงมากกว่าค่ะ ซึ่งนำมาเสียบยอดกันแล้วนะคะ ต้นไม้ต้นนี้จะเจริญเติบโตขึ้่นค่ะ ก็จะให้ผลผลิตเป็นมะเขือเทศนะคะ ส่วนต้นตอก็เป็นพืชที่ทนโรคทนแมลงแล้วก็ทำให้พืชต้นนี้เจริญเติบโตได้ดีและให้ผลผลิตเป็นที่ต้องการของท้องตลาดค่ะ นักภูมิสถาปัจะเลือกชนิดพันธุ์พืชที่เหมาะสม เพื่อเป็นการนำไปปลูกตกแต่งสถานที่ให้เหมาะสมกับสภาพแวดล้อมค่ะ ส่วนอาชีพรุกขกรนะคะ จะจัดการดูแล และรักษาสภาพความสมบูรณ์ของต้นไม้ในเขตเมือง ซึ่งรวมถึงการคัดเลือกพันธุ์ไม้ การตัดแต่งกิ่ง ซึ่งอยู่ในพื้นที่จำกัด หรือพื้นที่ที่ก่อให้เกิดอันตรายได้ เช่น ใกล้แนวสารไฟฟ้า หลังจากเรียนเนื้อหาเสร็จแล้วนะคะ เราก็มาถึงช่วงสรุปเนื้อถายในบทเรียนค่ะ การตอบสนองของพืช มีความสำคัญต่อการดำรงชีวิตของพืช โดยที่พืชต่อสิ่งเร้า ในรูปแบบการเคลื่อนไหวนะคะ แบ่งได้เป็น 2 รูปแบบค่ะ คือ การตอบสนองที่มีทิศทางสัมพันธ์กับสิ่งเร้านะคะ ซึ่งยอดพืชเบนเข้าหาแสงนะคะ หรือว่ารากพืชเจริญไปในทิศทางเดียวกับแรงโน้มถ่วงของโลกนะคะ รูปแบบหนึ่งนะคะ ก็คือการตอบสนองที่มีทิศทางไม่ตอบสัมพันธ์กับสิ่งเร้าค่ะ เช่น การหุบ และการกางใบของใบแล้วก็การกางใบของใบจามจุรีนะคะ หรือว่าการหุบหรือกว่ากางใบของใบไมราพค่ะ สำหรับคลิปนี้ ขอจบการสอนเพียงเท่านี้ก่อนนะคะ แล้วพบกันใหม่ในคลิปถัดไป สวัสดีค่ะ [เสียงดนตรี]