--- title: แบ่งพิมพ์ ระบบคืออะไร (18.08 นาที) ห้องที่ 1 subtitle: date: วันพฤหัสบดีที่ 21 พฤษภาคม 2569 เวลา 09.00 น. --- (ข้อความสดจากระบบถอดความเสียงพูดทางไกล) [เสียงดนตรี] (ดร.พิมพร) สวัสดีค่ะนักเรียนคะ คุณครูอ้อมนะคะ วันนี้ก็ยินดีที่ได้มาจัดเรียนรู้วิชาเทคโนโลยีการออกแบบและเทคโนโลยี มันะคะ จะมีอะไรบ้างครูอ้อมขอชี้แจงก่อนเลยนะคะ ในวิชาเทคโนโลยีการออกแบบและเทคโนโลยีของเรานี่นะคะ ประกอบด้วย 7 บท ถูกแบ่งออกเป็น 3 ส่วนค่ะ ส่วนแรกเรียกว่าเทคโนโลยีน่ารู้ ซึ่งประกอบด้วย 3 บทเรียนด้วยกันนะคะ ครูอ้อมก็จะได้จัดการเรียนรู้กับพวกเราทั้ง 3 บทเลย วันนี้ค่ะ เป็นเรื่องของบทที่ 1 ระบบทางเทคโนโลยีที่ซับซ้อน ซึ่งหัวข้อแรกของวันนี้เลย ก็ชื่อว่าระบบคืออะไรนะคะ ครูอ้อมก็จะได้พูดถึงความหมายของระบบคืออะไร แล้วก็ระบบทางธรรมชาติ ระบบเทคโนโลยีหรือเป็นระบบที่มนุษย์สร้างขึ้นนั่นเองนะคะ ก่อนอื่นขอชี้แจงจุดประสงค์นะคะ เมื่อนักเรียนเรียนรู้เรื่องหัวข้อเรื่องระบบคืออะไรนี่ ครูก็คาดหวังว่าให้นักเรียนสามารถอธิบายระบบเทคโนโลยีได้นะคะ สามารถเชื่อมโยงความสัมพันธ์ขององค์ประกอบต่าง ๆ ซึ่งเกี่ยวเนื่องกันภายในระบบได้นะคะ ก็ขอให้นักเรียนตั้งใจเรียนเพื่อจะบรรลุจุดประสงค์การเรียนรู้ของเราทั้ง 2 ข้อนะคะ ก่อนอื่นเลยนะคะ ครูอยากให้นักเรียนบอกความสัมพันธ์ ของ 2 ภาพนี้นะคะ อาจจะยังเห็นไม่ชัดเจนเดี๋ยวครูอ้อมเอาตัวเองออกก่อน... ออกจากภาพก่อน ออกหรือยังเอ่ย ออกแล้วนะคะ นักเรียนจะได้เห็นชัดมากขึ้นนะคะ 2 ภาพนี้สัมพันธ์กันอย่างไรคะนักเรียนวิธีการง่าย ๆ ที่เรามักจะใช้นะคะ ที่เรามักจะใช้ในการมองภาพ หรือว่าหาความสัมพันธ์ของ 2 ภาพ ก็คือนึกคำ คำที่เกี่ยวข้องกับภาพนี้ มีอะไรบ้างล่ะคะ ครูอ้อมคิดนะ อาจจะคิดถึงเค้ก คิดถึงขนมหวาน คิดถึงอาหาร คิดถึงแม่ คิดถึงลูก มีคำว่าครอบครัว มีความสุข ความอิ่ม ความอรอ่ย กับอีกภาพหนึ่งนะ ข้าง ๆ กันมีต้นไม้ มีแสง มีรถด้วยนะคะ มีสถานที่ ครูอ้อมคิดถึงคำว่า "บ้าน" บางคนอาจคิดถึงการจัดบ้าน การจัดสวน นะคะ หรืออาจจะคิดถึงแสง อากาศดี มีพืชสวนมาตกแต่ง มีต้นไม้ มีธรรมชาติ คิดได้หมดเลยค่ะ แล้วพอได้คำแล้ว เราลองหัวความสัมพันธ์ดูสิ บางคนอาจจะได้มาเป็นประโยคเลย อาจจะได้คำว่า บ้านแสนสุข อาจจะได้คำว่า "บ้านแสนสุข" ก็ได้ หรืออาจจะเป็นเช้านี้แสนอร่อยก็ได้นะคะ ครูอ้อมขอยกตัวอย่างครูอ้อม นักเรียนกำลังทานอาหาร นักเรียนกำลังทานอาหาร ก็เจาะไปถึงภายในร่างกายของเด็กคนนี้เลยนะคะ เมื่อทานอาหารแล้ว อาหารถูกย่อยผ่านระบบทางเดินอาหารนะคะ ก็ถูกดูดซึมนะคะ เมื่อย่อยแล้วก็ถูกดูดซึมสารอาหาร ของเราก็เอาไปใช้ประโยชน์ในส่วนต่าง ๆ ของร่างกายใช่ไหมคะ แน่นอนเมื่อมนุษย์ดำรงชีวิตอยู่ได้ก็มีการหายใจ เมื่อมีการหายใจ เราก็ปลดปล่อยคาร์บอนไดออกไซด์ออกมาค่ะ สัมพันธ์กันแล้วกับภาพที่ 2 เพราะว่าอะไรคะ ต้นไม้หรือพืชต่าง ๆ นั้น ใช้คาร์บอนไดออกไซด์ในการสังเคราะห์ด้วยแสง ได้ใช้จากมนุษย์นะ ได้ใช้คาร์บอนไดออกไซด์จากมนุษย์ เมื่อใช้ไปแล้วก็เกิดปลดปล่อยออกซิเจนออกมาค่ะ และก็กลับไปถึงมนุษย์ เพราะว่ามนุษย์ของเรานั้นใช้ออกซิเจนในการหายใจ สิ่งที่ครูอ้อมกำลังพยายามเเชื่อมโยงก็คือว่าเราอาจเห็น 2 ภาพที่อาจจะไม่สัมพันธ์กันแต่จริง ๆ แล้วมันสัมพันธ์กันอยู่นะคะ เริ่มที่มนุษย์วนเวียนไปถึงพืช แล้วก้กลับมาที่มนุษย์อีกเหมือนกัน ถ้าเรามองทุกอยา่งเป็นอยู่ภายใต้ระบบใดระบบหนึ่งความสัมพันธ์ของส่วนต่าง ๆ นั้น ซึ่งวันนี้ก็จะเป็นส่วนที่เราจะต้องได้เรียนนะคะ ถ้าพูดถึงระบบ นักเรียนคิดว่ามีระบบอะไรบ้างที่นักเรียนรู้จักคะ ครูอ้อมให้เวลาคิดสักประมาณ 30 วินาทีนะ นักเรียนได้กี่คำ ระบบอะไรบ้างที่รู้จัก เริ่มต้นจับเวลานะคะ 30 วินาที อาจารย์โน๊ต ๆ ไว้คะ ว่านักเรียนได้กี่คำ เริ่ม จะหมดเวลาแล้วค่ะ หมดเวลา ได้กี่คำกันคะ ได้กี่คำกันเอ่ย ระบบ หลายคนอาจจะซ้ำกันกับครูอ้อมนะ มีซ้ำกันหรือเปล่า ระบบบำบัดน้ำเสีย ระบบเสียงตามสายนะคะ อันนี้เราคุ้นเคยดี ระบบนักศึกษา ระบบรับนักเรียน นักเรียน ม.4 ผ่านมาแล้ว ก็ยังมีระบบหมุนเวียนเลือด ระบบจัดส่งหรือระบบประสาทในร่างกายของเรานะคะ ระบบต่าง ๆ มีเยอะเลยนักเรียนอาจจะได้เยอะกว่าครูนะคะ ครูให้สังเกตว่าระบบเหล่านี้นี่ ถ้าถูกเรียกว่าระบบ แล้วมันมีอะไรที่เหมือนกัน ลองคิดสิ มันมีอะไรที่เหมือนกัน คำว่า "ระบบ" เหล่านี้ครูอ้อมตั้งข้อสังเกตค่ะ ว่าถ้าอะไรก็ตามที่ถูกเรียกว่าระบบจะต้องมีส่วนประกอบมากกว่า 1 อย่างใช่ไหมคะ อย่างเช่นการรับนักเรียน ต้องมีนักเรียนแหละ และต้องมีคนที่มารับนักเรียน ต้องมีมากกว่า 1 อย่างแน่นอน ต้องทำงานสัมพันธ์กันค่ะ นักเรียนต้องเอาเอกสารมาให้ผู้รับสมัครใช่ไหมคะ เพื่อให้อะไรคะ เพื่อทำงานสัมพันธ์กันแล้ว ก็ต้องบรรลุเป้าหมาย ต้องรับนักเรียนได้อย่างดีใช่ไหมคะ เพราะฉะนั้น นี่คือที่มาของคำว่า "ความหมายของระบบ" ค่ะนักเรียน เพราะคำว่า "ระบบ" นะคะ หมายถึงสิ่งต่าง ๆ ที่มีส่วนประกอบตั้งแต่ 2 ส่วนขึ้นไปมารวมกันนะ รวมกันเพื่ออะไรล่ะ เขาก็ทำงานเพื่อให้สัมพันธ์กันจะให้สามารถบรรลุวัตถุประสงค์นั้นได้ หรือตามหน้าที่ของสิ่งที่สร้าวงขึ้นมาำด้นั่นเองนะคะ ถ้าสังเกต ระบบนี่จะมีอยู่ 2 ส่วนหลัก ๆ ก็คือระบบทางธรรมชาตินะคะ กับระบบที่มนุษย์สร้างขึ้นนะ หลังจากนี้เราจะไปดูตัวอย่างนะคะ ว่าระบบทางธรรมชาตินั่นเป็นอย่างไร ระบบที่มนุษย์สร้างเป็นอย่างไรโอเคนะ เราระบบกันที่ระบบทางธรรมชาติค่ะ ครูอ้อมยกตัวอย่างเมื่อกี้เอง ระบบย่อยอาหารของมนุษย์นะคะ จากรูปนักเรียนจะเห็นส่วนประกอบหลายเลย หลายอวัยวะเยอะเลยนะคะ ที่เกี่ยวข้องกับระบบย่อยอาหารนะ มีปาก มีหลอดอาหาร มีหลายอย่าง ครูอ้อมขอยกตัวอย่างนะ มีปาก มีระบบย่อยอาหาร มีกระเพาะอาหารนะคะ มีลำไส้เล็กลำไส้ใหญ่นะคะ มีจนถึงทวารหนักเลย เพราะฉะนั้น สิ่งเหล่านี้ล่ะค่ะ ที่เป็นส่วนประกอบของระบบย่อยอาหาร เมื่อมีส่วนประกอบของระบบของอาหารแล้ว ต้องมีอะไรคะ ต้องทำงานสัมพันธ์กัน ทำงานสัมพันธ์กันแล้ว เพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ วัตถุประสงค์ของระบบย่อยอาหารคืออะไรน่ะ ก็คือย่อยอาหารที่รับประทานนั้นให้ละเอียด แล้วก็ดูดซึมสารอาหารนั้น ไปเลี้ยงส่วนตของร่างกายใช่ไหมคะ นั่นคือ บรรลุวัตถุประสงค์แล้วนะ นี่คือตัวอย่างของระบบทางธรรมชาติ แต่ถ้าเกิดบางจุดแล้วมีความผิกพลาดขึ้นมาล่ะค่ะ อย่างเช่น ถ้าเราเคี้ยวอาหารไม่ละเอียดจะส่งผลต่อการทำงานของอวัยวะในระบบย่อยอาหารอย่างไรครับ ถ้าเราอยากรู้ว่ามันส่งผลอย่างไร เราก็ต้องมาดูอวัยวะมราครูอ้อมพูดเมื่อกี้นี้ มีปาก หลอดอาหาร กระเพาะอาหาร ลำไส้เล็ก ลำไส้ใหญ่ ทวารหนัก ถ้าท่านเคี้ยวไม่ละเอียดจะมีผลตั้งแต่ที่ปากเลยใช่ไหมคะ แน่นอนอวัยวะต่อมา หลอดอาหาร กระเพาะอาหาร ก็ต้องหนัดขึ้นค่ะ เพราะมันละเอียด หลอดอาหารก็จะต้องออกแรง หรือจะต้องใช้พลังงานเพิ่มขึ้นในการบีบรัดอาหารใช่ไหมคะ ถ้ายังบีบรัดอาหารไม่ละเอียดแล้ว กะเพาะอาหารต้องหลั่งน้ำย่อย ออกมามากกว่าปกติ เพื่อที่จะให้อาหารนั้นละเอียดใช่ไหมคะ แน่นอนค่ะ ถ้าทำงานหนักขึ้นมาแบบนี้ กระเพาะอาหารหลั่งน้ำย่อยมากกว่าปกติแบบนี้ อาจนำไปสู่ภาวะผิดปกติ ก็คือภาวะอาหารไม่ย่อย ส่งผลต่อภาพรวมต่อภาพรวมต่อสุขภาพของผู้ทานอาหารได้นะคะ สิ่งที่ครูอ้อมกำลังพยายามบอก ก็คือว่าถ้าอวัยวะใดอวัยวะหนึ่งในระบบนั้นทำงานผิดปกติขึ้นมานะคะ มันก็จะส่งผลต่อภาพรวมของอวัยวะนั้น เพื่อที่จะให้นักเรียนได้เชื่อมโยงความสัมพันธ์ของอวัยวะต่าง ๆ ในระบบย่อยอาหารต่าง ๆ ได้นะคะ ขอยกตัวอย่างอื่น 1 ตัว ระบบทางธรรมชาตินะคะ นั่นคือระบบหายใจ แบบในรูปนะคะนักเรียน นักเรียนอาจจะเห็นว่ามีอวัยวะที่เกี่ยวข้องหลายอย่างเลยนะคะ ขอยกตัวอย่างเช่น โพร่งจมูก กล่องเสียง หลอดลม มีปอด มีกระบังลม ใช่ไหมคะ แน่นอนว่าทุกอวัยวะเหล่านี้ต้องทำงานให้สัมพันธ์กันเพื่อบรรลุวัตถุประสงค์ ก็คือการแลกเปลี่ยนแก๊สออกซิเจนกับคาร์บอนไดออกไซด์ระหว่างปอดกับอากาศภายนอกนั่นเอง ใช่ไหมคะ เอาพืชบ้างค่ะ ระบบทางธรรมชาติ เช่น ระบบลำเลียงน้ำของพืช แน่นอนระบบลำเลียงน้ำของพืชก็เพื่อลำเลียงน้ำในดินไปจนถึงใบเพื่อใช้ในกระบวรการสังเคราะห์ด้วยแสง ใช่ไหมคะ มีอะไรบ้างล่ะ ที่เกี่ยวกับระบบลำเลียงน้ำของพืช ก็มีรากไงคะ ใช่ไหมคะ นำน้ำจากดินนะ ก็ต้องเป็นราก ต้องมีท่อลำเลียง ต้องมีใบ ทุกอย่างเหล่านี้ ล้วนอยู่ในระบบการลำเลียงน้ำขอใช่ไหมคะ นี่คือตัวอย่างของระบบทางธรรมชาตินะคะ ถ้าตัวอย่างอื่น ๆ ล่ะ มีเยอะเลย นักเรียนลองคิดดูสิคะ ระบบนิเวศ สืบพันธุ์ กล้ามเนื้อ ประสาท ผิวหนัง แม้แต่ระบบสุริยะ เหล่านี้คือระบบทางธรรมชาติหมดเลยค่ะ ระบบทางธรรมชาติไปแล้วเราจะยกตัวอย่างระบบที่มนุษย์สร้างขึ้นบ้าง นักเรียนเห็ฌนปากกานี้ ปากกานี้มีความพิเศษ ปากกาลูกลื่นส่วนใหญ่คือใช้อย่างไรคะ คือ กดไส้ดินสอก็จะโผล่ออกมาใช่ไหมคะ แต่ปากกาที่ครูให้มามันใช้การควบคุมแบบหมุนค่ะ หมุน ตึ๊ก ๆ ๆ แล้วไส้มันถึงจโผล่ออถ้าระบบปากกาลูกลื่นของตัวนี้นักเรียนวิเคราะห์ได้ไหมคะ ว่าอะไรที่เป็นส่วนประกอบของระบบในที่นี้ วิธีการก็คือดูที่โครงสร้างของมัน ที่เรามองเห็นก่อนค่ะ โครงสร้างที่เรามองเห็นเลย โครงสร้างภายนอกนักเรียน มีอะไรบ้าง นี่ไงหัวปากกาไงคะ หน้าที่ของเขา ก็คือป้องกันการกระแทกและยึดไส้ปากกาไว้ใช่ไหมคะ เราเห็นด้ามปากกาค่ะ หน้าที่หลัก ๆ ของเขาก็คือจับได้สะดวกแล้วก็บรรจุไส้ปากกาข้างใน บางปากกาบางรุ่นก็มีที่เหน็บปากกาด้วย ก็เอาไว้ยึกกับวัสดุอื่น ๆ ยึดกับกระเป๋า นี่คือโครงสร้างภายนอกที่เราเห็นนะคะ ถ้าเราแกะมันออกมานะคะ เราก็จะเห็นองค์ประกอบภายในของมัน แน่นอนหัวปากกานะคะ นอกจากป้องกันการกระแทกแล้ว มันยังทำหน้าที่ควบคุมการเข้าออก ของไส้ปากกาด้วย ภายในปากกาานั้นก็ต้องมีสปริงใช่ไหมคะ ควบคู่... สำหรับควบคุมการเคลื่อนที่ของไส้ปากกา แน่นอนล่ะ จะเขียนได้ต้องมีไส้ปากกา ที่บรรจุหมึกไว้อยู่นะคะ เอาไว้สำหรับเขียนนะคะ นะ นี่คือระบบปากกาลูกลื่นที่ครูยกตัวอย่าง เราใช้วิธีการวิเคราะห์ระบบด้วยการดูโครงสร้างภายนอกแล้วก็ดูโครงสร้างภายใน ดูหน้าที่ของเขาสัมพันธ์กันนะคะ ถ้าครูหมุนไส้ปากกาก็จะโผล่ออกมาหมึกก็จะถูกกระจายเข้าไปยังไส้ปากกา ทำให้เราสามารถเขียนได้นะ ถ้าเกิดปัญหาขึ้นมาล่ะคะ ถ้าเกิดปัญหาขึ้นมา ว่าปากกาของนักเรียนนี่ หัวปากกาแตกค่ะนักเรียน จะส่งผลอย่างไรคะ ต่อการเขียยนของนักเรียนค่ะ หัวปากกาแตก มันก็จะมีส่วนที่เกี่ยวข้อง ก็คือไส้ปากกาใช่ไหมคะ ทำให้เราไม่สะดวกต่อการควบคุมการหมุนของไส้ปากกานะคะ ไสว้ปากกาก็โยกไปมา ควบคุมการเขียนยาก เส้นไม่ชัดเจน เราก็จะเห็นว่าส่วนใดส่วนหนึ่ง อะไรก็ตามที่มันทำงานไม่สมบูรณ์ มันก็จะมีผลไปถึงภาพรวมของระบบนะคะ อย่างเช่นตัวนี้ อาจถึงขั้นเปลี่ยนไม่ได้เลย ก็ต้องซื้อปากกาใหม่ นั่นคือความสัมพันธ์ของแต่ละส่วน ในแต่ละระบบนะคะ โทรศัพท์มือถือค่ะ นักเรียนคุ้นเคยมาดเลย นักเรียนเคยแกะดูไหมว่ามันมีอะไรบ้าง มันมีอะไรบ้างคะ อาจเคยเห็นนะ ว่าหนูรู้ค่ะว่ามีแบตเตอรี่ค่ะ แหล่งให้พลังงานค่ะ ส่วนที่ชอบมักจะเป็นปัญหานะ แบตเตอรี่ นักเรียนก็จะมีอะไรอีกคะ มีหน่วยควบคุมระบบเสียงค่ะ ควบคุมไมโครโฟน ควบคุมลำโพง มีชุดกล่องค่ะ นักเรียนชอบถ่ายรูปนะ มีเอาไว้สำหรับบันทึกภาพถ่าย ดูวิดีโอก็ได้ หน้าจอนะคะ แสดงผลเราสามารถรับ-ส่งข้อมูลโดยการพิมพ์สัมผัส พิมพ์สัมผัสก็ได้ ถ้าพิจารณาไปที่ภายใน แน่นอนโทรศัพท์ก็ต้อวมีแผงวงจรใช่ไหมคะ ซึ่งแผงวงจรนั้น ก็ต้องด้วยหน่วยประมวลต่าง ๆ ใช่ไหมคะ มีหน่วยประมวลผล มีหน่วยความจำนะคะ มีหน่วยควบคุมหน้าจอสัมผัสด้วยนะคะ อันนี้เป็นการยกตัวอย่างว่าระบบโทรศัพท์มือถือของเรานี่ ก็ต้องมีส่วนต่าง ๆ มากมายใช่ไหมคะ เป็นอย่างไรบ้างคะ สำหรับการวิเคราะห์ระบบนะคะ ทั้งทางธรรมชาติและสิ่งที่มนุษย์สร้างขึ้น อาจจะมีหบาย ๆ ระบบกว่านี้นักเรียนคะ อันนี้ครูก๋็ยกตัวอยเล็กน้อยนะคะ ถ้านักเรียนสนใจเพิ่มเติม ระบบการหายใมจของมนุษย์เป็นอย่างไร นักเรียนสามารถไปค้นได้นะคะ ที่ลิงก์ที่ครูแนบไว้ตรงนี้นะคะ เพราะฉะนั้น ในวันนี้นะคะ ครูก็ขอชื่นชมนักเรียนนะคะ ที่เรียนจนถึงสุดท้ายสำหรับหัวข้อนี้ หวังว่านักเรียนจะมีความเข้าใจและสามารถนำความรู้เกี่ยวกับระบบตัวนี้ไปใช้ในหัวข้อต่อไปได้นะคะ พบกันใหม่มนหัวข้อต่อไปนะคะ สวัสดีค่ะ [เสียงดนตรี]