--- title: PE + ASR ระบบคืออะไร (18.08 นาที) ห้องที่ 2 subtitle: date: วันพฤหัสบดีที่ 21 พฤษภาคม 2569 เวลา 13.00 น. --- (ข้อความสดจากระบบถอดความเสียงพูดทางไกล) (ดร.พิมพร) สวัสดีค่ะ นักเรียนคะ คุณครูอ้อมนะคะ วันนี้ก็ยินดีที่ได้มีโอกาสได้มาจากการเรียนรู้ วิชาเทคโนโลยีการออกแบบ และเทคโนโลยีสำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 นะคะ วิชานี้นะคะ จะมีหัวข้ออะไรบ้าง ครูอ้อมขอชี้แจงก่อนอื่นเลยนะคะ ในวิชาเทคโนโลยีการออกแบบและเทคโนโลยีของเรานะคะ ประกอบด้วย 7 บท 7 บทนั้น แบ่งออกเป็น 3 ส่วน ส่วนแรกเรียกว่า "เทคโนโลยีน่ารู้" ซึ่งประกอบด้วย 3 บทเรียนด้วยกันนะคะ ครูอ้อมก็จะได้จัดการเรียนรู้กับพวกเราทั้ง 3 บทเลย อันนี้เป็นเรื่องของบทที่ 1 ระบบทางเทคโนโลยีที่ซับซ้อน แล้วหัวข้อแรกของวันนี้เลยนะคะ ชื่อว่าระบบคืออะไรนะคะ ครูอ้อมก็จะได้พูดถึงความหมายของระบบว่าคืออะไร แล้วก็ระบบทางธรรมชาติ ระบบทางเทคโนโลยี หรือเป็นระบบที่มนุษย์สร้างขึ้นนั้นเองนะคะ ก่อนอื่นขอชี้แจงจุดประสงค์นะคะ เมื่อนักเรียนเรียนรู้เรื่องเรื่องระบบคืออะไรนี่นะคะ ครูก็คาดหวังให้นักเรียนสามารถอธิบายความหมาย ของระบบได้นะคะ สามารถเชื่อมโยงความสัมพันธ์องค์ประกอบต่าง ๆ ที่เกี่ยวเนื่องกันภายในระบบได้ ก็ขอให้นักเรียนตั้งใจเรียนเพื่อที่จะบรรลุจุดประสงค์การเรียนรู้ของเรา มีทั้ง 2 ข้อนะคะ ก่อนอื่นเลย ครูอยากให้นักเรียนบอกความสัมพันธ์ของ 2 ภาพนี้ ครูยังเห็น ไม่เจนเดี๋ยวครูออออก... ออกจากภาพก่อนนะคะ ออกหรือยังเอ่ย ออกแล้ว เห็นภาพชัดขึ้นนะ 2 ภาพนี้สัมพันธ์กันอย่างไร นักเรียนวิธีการง่าย ๆ ที่เรามักจะใช้ใช้ในการมองภาพ หรือว่าความสัมพันธ์ของภาพ ก็คือการยึดถือคำคำที่เกี่ยวข้องกับภาพนี้ มีอะไรบ้างล่ะคะ ครูอ้อมคิดนะ อาจจะไม่ใช่เค้ก แต่คิดถึงคำว่า "เค้ก" คิดถึงขนมหวาน คิดถึงอาหาร คิดถึงแม่ คิดถึงลูกนะ มีคำว่า "ครอบครัว" มีความสุขความอิ่ม ความอร่อย กับอีกภาพหนึ่ง ข้างกันต้นไม้ มีแฟนรถด้วยนะคะ มีสถานที่คิดถึงบ้าน คิดถึงการจัดบ้านการนะคะ หรืออาจจะคิดถึงแสง อากาศดี สวนมาตกแต่ง มีธรรมชาติ พอได้ คำและเราก็ลองหาความสัมพันธ์ดูสิ บางคนอาจจะได้มาเป็นประโยคเลย อาจจะได้คำว่า "บ้านแสนสุข" คำว่า "บ้านแสนสุข" ก็ได้นะคะ เช้านี้แสมอร่อย ครูอ้อมนึกถึงนักเรียนทานอาหาร กำลังทานอาหาร ไปถึงภายในร่างกายของเด็กคนนี้เลยนะคะ เมื่อทานอาหารแล้ว อาหารถูกย่อยผ่านระบบทางเดินอาหาร ก็ถูกดูดซึมนะคะ เมืิ่อย่อยแล้วก็ถูกดูดซึมสารอาหารเอาไปใช้ประโยชน์ ในส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย แน่นอนเมื่อมีเราก็ปลดปล่อย ก็สัมพันธ์กัน กับภาพที่ 2 ต้นไม้ใช้คำได้ใช้จากมนุษย์นะ ได้ใช้คาร์บอนไดออกไซด์จากมนุษย์ เมื่อใช้ไปแล้วก็เกิดปล่อยออกซิเจนออกมาค่ะ แล้วก็กลับไปถึงมนุษย์ บอกว่ามนุษย์ของเราใช้ออกซิเจนในการหายใจ จะพยายามเชื่อมโยง ก็คือว่าเราอาจเห็น 2 ภาพ ที่อาจจะไม่สัมพันธ์กัน แต่จริง ๆ แล้ว มันสัมพันธ์กันอยู่นะคะ เริ่มที่มนุษย์วนเวียนไปถึงพืช แล้วก็กลับมาที่มนุษย์อีกเหมือนกัน ได้นะคะ ถ้าเรามองทุกอย่างเป็นอยู่ภายใต้ระบบใดระบบหนึ่ง เราก็จะเห็นความสัมพันธ์ของส่วนต่าง ๆ นั้น ซึ่งวันนี้ก็จะเป็นส่วนที่เราจะต้องได้เรียนนะคะ ถ้าพูดถึงระบบ นักเรียนคิดว่ามีระบบอะไรบ้างที่นักเรียนรู้จักคะ ครูอ้อมให้เวลาคิดสักประมาณ 30 วินาทีนะ นักเรียนได้กี่คำ ระบบอะไรบ้างที่รู้จัก เริ่มต้นจับเวลานะคะ 30 วินาที อาจจะโน้ต ๆ ไว้ค่ะว่านักเรียนได้กี่พันกัน เริ่ม หมดเวลาแล้วค่ะ [เสียงเอฟเฟกต์] หมดเวลา ได้กี่คำกันคะ ได้กี่คำกันเอ่ย ระบบ... หลายคนอาจจะซ้ำกันกับครูอ้อมนะ ระบบอะไรบ้างที่ครูอ้อม นึกถึงซ้ำกันหรือเปล่า ระบบบำบัดน้ำเสีย ระบบเสียงตามสาย ระบบการศึกษา ระบบรับนักเรียน นักเรียน ม. 4 ผ่านมาแล้ว ภายในร่างกายก็ยังมีระบบหมุนเวียนเลือด การจัดส่งสินค้า ระบบประสาทในร่างกายของเรา ระบบต่าง ๆ เหล่านี้ มีเยอะเลย นักเรียนอาจจะได้เยอะกว่านะคะ ครูให้สังเกตว่าระบบเหล่านี่ ถ้าถูกเรียกว่าระบบแล้วมันมีอะไรที่เหมือนกันค่ะ มีอะไรที่เหมือนกัน คำว่าระบบเหล่านี้ ครูอ้อมตั้งข้อสังเกตว่า อะไรมีส่วนมากกว่า 1 อย่าง ก็เช่นกันค่ะ นักเรียน มีคนที่ทำงานสัมพันธ์เอาเอกสารมาให้ผู้รับสมัครใช่ไหมคะ ให้อะไรคะ เพื่อทำงานสัมพันธ์กัน แล้วรวมกันแล้วไม่ก็ต้องบรรลุ ก็คือสามารถรับนักเรียนได้อย่างไร เพราะฉะนั้น นี่คือที่มาของคำว่า "ความหมายของระบบการเรียน เพราะคำว่า "ระบบ" นะคะ โดยทั่วไปนั้น หมายถึง สิ่งต่าง ๆ ที่มีส่วนประกอบตั้งแต่ 2 ที่มีส่วนประกอบตั้งแต่สส่วนขึ้นไปรวมกันเนาะรวมกันเพื่ออะไรล่ะเขาก็ทำงานให้สัมพันธ์กันค่ะ เพื่อที่จะให้สามารถวัตถุประสงค์นั้นได้ หรือตามหน้าที่ของสิ่งที่สร้างขึ้นมานั่นเองนะคะ ถ้าสังเกตระบบมันจะมีอยู่ 2 ส่วนหลัก ๆ ก็คือระบบทางธรรมชาติ กับระบบที่มนุษย์สร้างขึ้นนะ อันนี้เราจะไปดูตัวอย่างนะ ว่าระบบทางธรรมชาตินั้นเป็นอย่างไร ระบบที่มนุษย์สร้างขึ้นเป็นอย่างไร เริ่มกันที่ระบบทางธรรมชาติค่ะ พร้อมยกตัวอย่าง เมื่อกี้เอง ระบบย่อยอาหารของมนุษย์นะคะ จากรูปนักเรียนจะเห็นส่วนประกอบหลายเลย หลายอวัยวะ ที่เกี่ยวข้องเลยนะคะ เกี่ยวข้องกับระบบย่อยอาหารนะ มีปาก มีหลอดอาหาร มีหลายอย่าง ฃยกตัวอย่างมีปาก มีหลอดอาหาร มีกระเพาะอาหาร มีลำไส้เล็ก ลำไส้ใหญ่ มีจนถึงทวารหนักเลยนะคะ เพราะฉะนั้น สิ่งเหล่านี้แหละค่ะ ที่เป็นส่วนประกอบของระบบย่อยอาหาร เมื่อมีส่วนประกอบของระบบย่อยอาหารแล้ว มีอะไรคะ เมื่อกี้นี้ ต้องทำสัมพันธ์กัน ทำงานสัมพันธ์กันแล้ว เพื่อให้มันรู้เพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ วัตถุประสงค์ของระบบย่อยอาหารคืออะไรล่ะ ก็เพื่อย่อยอาหารให้รับประทาน ที่รับประทานนั้น ให้ละเอียด แล้วก็ดูดซึมสารอาหารไปเลี้ยงส่วนต่าง ๆ ของร่างกายใช่ไหมคะ นั่นคือบรรลุวัตถุประสงค์แล้ว นั่นคือวัตถุประสงค์ทางธรรมชาติ ถ้าเกิดบางจุดมีความถ้าขึ้นมานะคะ เช่น ถ้าเราเคี้ยวอาหารไม่ละเอียด จะส่งผลต่อการทำงานของอวัยวะในระบบย่อยอาหารอื่น ๆ อย่างไรคะ ถ้าเราอยากรู้ว่ามันจะส่งผลอย่างไร เราก็ต้องมาดูที่อวัยวะ ที่ครูอ้อมพูดถึงเมื่อกี้นี้ มีปาก มีหลอดอาหาร กระเพาะอาหาร ลำไส้เล็ก ลำไส้ใหญ่ ทวารหนัก ถ้าเคี้ยวไม่ละเอียด คือเกิดปัญหาตั้งแต่ที่ปากเลยใช่ไหมคะ แน่นอน อวัยวะต่อมาหลอดอาหาร กระเพาะอาหาร ก็ต้องทำงานหนักขึ้นค่ะ เพราะมันไม่ละเอียด อาหารก็จะต้องออกแรง หรือว่าต้องใช้พลังงานเพิ่มขึ้น ในการบีบรัดอาหารอาหารใช่ไหมคะ ถ้ายังบีบรัดอาหารไม่ละเอียด แล้วกระเพาะอาหารเอง ก็ต้องหลั่งน้ำย่อย ออกมามากกว่าปกติ เพื่อที่จะให้มันละเอียด แน่นอนทำงานหนักขึ้นมาแบบนี้ กระเพาะหลั่งน้ำย่อยมากกว่าปกตติแบบนี้ อาจจะนำไปสู่ภาวะผิดปกติ ฃก็คือภาวะส่งผลต่อภาพรวมของสุขภาพของผ่านอาหารได้ กำลังพยายามบอก ก็คือว่าอวัยวะใดอวัยวะหนึ่งในระบบนั้น ทำงานผิดปกติขึ้นมานะคะ มันก็จะส่งผลต่อภาพรวมของระบบนั้น เพื่อที่จะให้นักเรียนสามารถเชื่อมโยงความสัมพันธ์ ของอวัยวะต่าง ๆ ในระบบย่อยอาหารได้นะคะ ขอยกตัวอย่างอีก 1 ตัว สำหรับระบบทางธรรมชาตินะคะ นั่นคือระบบหายใจ แบบในรูปนะคะนักเรียน นักเรียนอาจจะเห็นว่ามีอวัยวะที่เกี่ยวข้องหลายอย่างเลยนะคะ ขอยกตัวอย่างเช่น จมูก โพรงจมูก คอหอย ฟังเสียง หลอดลม ปมีกระบังลมใช่ไหมคะ แน่นอนว่าอวัยวะเหล่านี้ ต้องทำงานให้สัมพันธ์กัน เพื่อบรรลุวัตถุประสงค์ ก็คือกันแลกเปลี่ยนแก๊สออกซิเจน กับคาร์บอนไดออกไซด์ ระหว่างปอดกับอากาศภายนอกนั้น ใช่ไหมคะ เอาพืชบ้างค่ะ อีกระบบทางธรรมชาติ เช่น ระบบลำเลียงน้ำของพืช แน่นอน จุดประสงค์การลำเลียงน้ำของพืช ก็เพื่อน้ำในดินไปจนถึงไปเพื่อใช้ในกระบวนการลำเลียงที่ใช่ไหมคะ มีอะไรบ้างล่ะที่เกี่ยวกับระบบลำเลียงน้ำของพืช น้ำหนักดินก็ต้องเป็นราก ต้องมีท่อลำเลียง ต้องมีใบ ทุกอย่างเหล่านี้ ล้วนอยู่ในระบบลำเลียงน้ำของพืช นี่คือตัวอย่างของระบบทางธรรมชาติ ถ้าเป็นอย่างอื่นล่ะ นักเรียนลองคิดดูสิคะ ระบบนิเวศ สืบพันธุ์ กล้ามเนื้อ ประสาท ผิวหนัง ระบบสุริยะ เหล่านี้คือระบบทางธรรมชาติหมดเลยนักเรียนคะ ระบบทางธรรมชาติไปแล้ว เราจะยกตัวอย่างระบบที่มนุษย์สร้างขึ้นบ้าง นักเรียนเขียนปากกานี้ มีความพิเศษส่วนใหญ่นั้น ใช้วิธีการอะไรคะ กดใช่ไหม แล้วก็ไส้ดินสอ ก็จะโผล่ออกมา แต่ที่ครูให้มามันใช้การควบคุมแบบหมุนค่ะ กดตึ๊ก ๆ ๆ แล้วมันก็ออกมา ระบบปากกาลูกลื่นของตัวนี้ นักเรียนวิเคราะห์ได้ไหมคะ อะไรบ้าง ที่เป็นส่วนประกอบของระบบในที่นี้ วิธีการก็คือดูที่โครงสร้างของมันที่เรามองเห็น โครงสร้างที่เรามองเห็นเลย โครงสร้างภายนอกนักเรียน มีอะไรบ้าง นี่ไง หัวปากกาเลยค่ะ หน้าที่ของเขาก็มีป้องกันการกระแทกและยึดไส้ปากกาไว้ใช่ไหมคะ เขาเห็นด้ามปากกาค่ะ หน้าที่หลัก ๆ ของเขา ก็คือสามารถเขียนให้สะดวก แล้วก็บรรจุไส้ปากกาภายใน บางปากกา บางรุ่นปากกาด้วยนะคะ ก็เอาไว้ยึดเกาะวัสดุยึดกับกระเป๋า อะไรอย่างนี้นะ นี่คือโครงสร้างภายนอกที่เราเห็นนะคะ ถ้าเราแกะมันออกมานะคะ เราก็จะเห็นองค์ประกอบภายในของมัน แน่นอน การกระแทกของมันยังทำหน้าที่ในการคุมการเข้า-ออกของไส้ปากกาด้วย ภายในปากกานั้น ก็ยังต้องมีสปริง ควบคุมการเคลื่อนที่ของไส้ปากกา ร่วมกับหัวปากกาแม่นอนหลับเขียนได้ต้องมีไส้ปากกา ที่บรรจุหมึกไว้อยู่เอาไว้สำหรับเขียนเนาะ นี่คือระบบปากกาลูกลื่น ที่กยกตัวอย่างเราใช้วิธีการวิเคราะห์ระบบด้วยการดูโครงสร้างภายนอก แล้วก็ดูโครงสร้างภายใน ดูหน้าที่ของเขา สังเกตเขาสัมพันธ์กันนะคะ ปากกาก็โผล่ออกมา มันก็จะถูกกระชายเข้ายังไส้ปากกาใช่ไหมคะ ทำให้เราสามารถเขียนได้ ถ้าเกิดปัญหาขึ้นมาล่ะคะ ถ้าเกิดปัญหาขึ้นมา ว่าปากกาของนักเรียนนี่ หัวปากกาแตกค่ะนักเรียน จะส่งผลอย่างไรคะ ต่อการเขียนของนักเรียนน่ะค่ะ มันก็จะมีส่วนที่เกี่ยวข้อง ก็คือไส้ปากกาใช่ไหมคะ ทำให้เราไม่สะดวกต่อการควบคุมการหมุนไส้ปากกานะคะ ไส้ปากกาก็โยกไปมา ควบคุมการเขียนยาก เห็นไม่ชัดเจน เราจะเห็นว่าส่วนใดส่วนหนึ่ง อะไรก็ตามที่มันทำงานไม่สมบูรณ์ มันจะมีคนไปถึงภาพรวมของระบบนะคะ อย่างเช่นตัวนี้ ก็อาจถึงขั้นเขียนไม่ได้เลย ก็ต้องซื้อปากกาใหม่ ความสัมพันธ์ของแต่ละส่วน ในแต่ละระบบโทรศัพท์มือถือค่ะ นักเรียนคุ้นเคยมากเลย นักเรียนเคยแกะดูไหม ว่ามันมีอะไรบ้าง มันมีอะไรบ้างคะ นักเรียนอาจเคยเห็นนะ ว่าหนูรู้ค่ะ ว่ามีแบตเตอรี่ค่ะ ให้พลังงานค่ะ ส่วนที่ชอบมักจะเป็นปัญหานะ นอกจากนี้ นักเรียนก็จะมีหน่วยควบคุมระบบเสียง ค่ะ ควบคุมไมโครโฟน ควบคุมลำโพงนะคะ มีชุดกล้องคึ่ะ นักเรียนชอบถ่ายรูปนะ เอาไว้สำหรับบันทึกภาพถ่าย วิดีโอก็ได้ หน้าจอแสดงผล สามารถรับส่งข้อมูลโดยการพิมพ์สัมผัส ระบบพิมพ์สัมผัสก็ได้ ถ้าพิจารณาไปที่ภายใน แน่นอน โทรศัพท์ก็ต้องมีแผงวงจรใช่ไหมคะ ซึ่งแผงวงจรมันก็จะประกอบด้วยหน่วยประมวลผลต่าง ๆ มีหน่วยประมวลผล มีหน่วยความจำหน่วย ควบคุมหน้าจอสัมผัสด้วยนะคะ อันนี้เป็นการยกตัวอย่างระบบโทรศัพท์มือถือของเรานี่ ข้างในของมันน่ะ ก็มีส่วนต่าง ๆ มากมาย ใช่ไหมคะ เป็นอย่างไรบ้างคะ สำหรับการวิเคราะห์ระบบทั้งทางธรรมชาติ และสิ่งที่มนุษย์สร้างขึ้น อาจจะมีหลาย ๆ ระบบกว่านี้ วันนี้พานักเรียนมาอันนี้คราูก็ยกตัวอย่างมาเล็กน้อยนะคะ ถ้านักเรียนสนใจเพิ่มเติม ระบบการหายใจของมนุษย์เป็นอย่างไร สามารถดูได้นะคะ ที่ลิงก์ทีไว้นะคะเอา ฉะนั้นในวันนี้นะคะครูก็ขอนักเรียนนะคะ พี่สุดท้ายเลย สำหรับหัวข้อนี้ ก็หวังว่านักเรียนจะมีความเข้าใจ และสามารถนำความรู้เกี่ยวกับระบบตัวนี้ ไปใช้ในหัวข้อต่อไปได้นะคะ พบกันใหม่ ในหัวข้อต่อไปนะคะ สวัสดีค่ะ [เสียงดนตรี]