--- title: การทำงานผิดพลาดของระบบ (15.10 นาที) ห้องที่ 2 subtitle: date: วันพฤหัสบดีที่ 2 กรกฎาคม 2569 เวลา 09.05 น. --- (ข้อความสดจากระบบถอดความเสียงพูดทางไกล) [เสียงดนตรี] (ดร.พิมพร) สวัสดีค่ะ นักเรียนคะ พบกับครูอ้อมอีกครั้งนะคะ ในวิชาเทคโนโลยีการออกแบบและเทคโนโลยีค่ะ ที่ครูอ้อมเคยแจ้งไว้นะคะ ว่าวานี้ประกอบด้วย7 บทค่ะ นักเรียนกำลังเรียนอยู่ในส่วนของเทคโนโลยีน่ารู้ ซึ่งเป็น 3 บทแรกนะคะ ก่อนหน้านี้นักเรียนได้เรียนมาแล้วในบทที่ 1 ใน 2 หัวข้อที่ผ่านมานะคะ นั่นก็คือ ระบบคืออะไร และระบบทางเทคโนโลยีที่ซับซ้อนนะคะ ในวันนี้ก็จะเป็นหัวข้อที่ 3 นะคะ ก็คือการทำงานผิดพลาดของระบบนะคะ ก่อนอื่นะคะ อยากให้นักเรียนนึกย้อนกลับไปนะคะ ว่าที่เราเรียนที่ผ่านมานะคะ ระบบทางเทคโนโลยีที่ซับซที่ซับซ้อนนั้น นักเรียนก็จะเห็นว่าระบบเทคโนโลยีที่ซับซ้อนมีระบบหลายระบบก็ทำงานสัมพันธ์กัน แต่ถ้ามีบางส่วนหรือว่าบางระบบย่อยนั้นทำงานผิดพลาดขึ้นมานะคะ ประสิทธิภาพงานโดยรวมก็จะผิดพลาดไปด้วยนะคะ เพราะฉะนั้น เราก็เลยต้องหาการทำงานผิดพลาดของระบบ เพื่อที่จะได้หาแนวทางแก้ไขได้ถูกต้องนะคะ ซึ่งในบทนี้ล่ะค่ะ นักเรียนก็จะได้ฝึกในบทนี้นะคะ ก่อนอื่นคุณครูขอแจ้งจุดประสงค์การเรียนรู้นะคะ สำหรับวิชา... สำหรับหัวข้อในหัวข้อนี้นะคะ ครูก็คาดหวังว่าอยากให้นักเรียนวิเคราะห์ามารถวิเคราะห์การทำงานที่ผิดพลาดของระบบได้นะคะ นอกจากนี้ก็จะต้องเสนอแนวทางการแก้ไขความผิดพลาดของระบบได้เช่นกันนะคะ ก่อนอื่นเลยนะคะ อยากให้นักเรียนพิจารณาภาพนี้ นักเรียนเห็นอะไรบ้าง ให้นักเรียนดูชัด ๆ เลยนะคะ นักเรียนจะเห็นว่ามีคนสองคนที่มีเหงื่อเต็มเลยค่ะ เมื่อพิจารณาเมื่อดูขึ้นไปที่เครื่องปรับอากาศ ดูขึ้นไปที่เครื่องปรับอากาศ สภาพแบบนี้น่าจะทำงานไม่ปกติแล้วนะคะ ใช่เลยนะคะ เมื่ออุณหภูมิในห้องของเครื่องที่มีเครื่องปรับอากาศอยู่นั้น ไม่ช่วยให้อากาศเย้นขึ้นมาเลย หรือไม่ได้อากาศที่เย็นตามต้องการเลย เราจะแก้ไขอย่างไรดีคะ นี่ล่ะค่ะเมื่อพูดถึงความผิดพลาดที่ระบบนะคะ เมื่อสถานการณ์สักครู่นี้นะคะ อุณภูมิของอากาศนะคะ ภายในห้องไม่ตรงกับเครื่องปรับอากาศนะคะ นั่นก็แปลว่าเราต้องนึกย้อนกลับไปที่องค์ประกอบของระบบค่ะ จำได้ไหมคะว่าองค์ประกอบของระบบมีอะไรบ้าง องค์... ระบบนะคะ ก็จะมีตัวป้อน กระบวนการ ผลผลิตนะคะ ซึ่งเครื่องปรับอากาศนั้นก็มีส่วนที่เป็นข้อมูลย้อนกลับอีกด้วย เรามาช่วยกันวิเคราะห์นึกย้อนกลับไปอีกทีนะคะ ส่วนต่าง ๆ ของระบบเครื่องปรับอากาศมีอะไรบ้าง มาวิเคราะห์กันเลยนะคะ ถ้าอากาศไม่เย็นตามต้องการ นั่นก็คือส่วนผลผลิตใช่ไหมคะ ส่วนของผลผลิตมีปัญหา ถ้าวิเคราะห์กันที่ระบบการทำงานของเครื่องปรับอากาศ ตัวป้อน เป็นอากาศภายในห้องใช่ไหมคะ แล้วก็มีพลังงานไฟฟ้าด้วยนะคะ ส่วนกระบวนการ ก็คือส่วนที่เป็นการทำงานของห้อง เพื่อปรับอุณหภูมิขิองห้องลดลงนั่นเองนะคะ ผลผลิต ก็คืออากาศที่มีอุรหภูมิลดลงนะคะ แต่ส่วนนี้เรารู้แล้วว่ามีปัญหานะคะ ส่วนในเครื่องปรับอากาศนั้น ก็มีเครื่องที่ย้อนกลับด้วยนะคะ นั่นก็คือค่าอุณหภูมิของห้องที่ปรับในตัวเครื่องทำงานได้อย่างที่ต้องการ เมื่อเราวิเคราะห์หรือว่านึกย้อนกลับไปได้แล้วว่าระบบปรับอากาศนั้นเป็นอย่างนี้แหละ เราก็เช็กทีละจุดค่ะ เมื่อดูที่ตัวป้อนของระบบโดยรวมนะคะ จากสถานการณ์นี้นะคะ เคคร่องทำได้ปกติ มีอากาศไหลเวียนตามปกติเพียงแต่อากาศนั้นไม่เย็นตามที่เราต้องการ แปลว่าตัวป้อนนี้ไม่ได้มีปัญหาอะไรใช่ไหมคะ มาพิจารณาที่ผลผลิต อากาศไม่เย็นตามต้องการ ส่วนที่เราควรพิจารณาก็คือส่วนก่อนหน้านั้น ก็คือส่วนของกระบวนการนั่นเอง ส่วนของกระบวนการนักเรียนจำได้หรือไม่ เครื่องปรับอากาศ เป็นระบบทางเทคโนโลยีที่ซับซ้อนค่ะเพราะมีระบบย่อยหลายระบบมากอยู่ในส่วนของกระบวนการ เพราะฉะนั้น เราต้องไปวิเคราะห์ทีละจุดทีละจุด เพื่อหาส่วนที่อาจบกพร่อง หรืออาจทำงานผิดพลาดนั่นเองนะคะ ระบบย่อยของกระบวนการนะคะ นักเรียนพอนึกออกไหมว่ามีอะไรบ้าง มี 4 ระบบย่อยค่ะ ระบบอัดคอยล์เย็ ระบบคอยล์ร้อน ระบบอัดความดัน แล้วก็ระบบลดความดันใช่ไหมคะ เมื่ออากาศที่มีอุณหภูมิสูง ที่มีกระบวนการ หรือว่าระบบการทำงานของ 4 ระบบนี้แล้ว เราก็คาดหวังว่าจะมีอุณหภูมิที่ลดลงใช่ไหมคะ แต่ตอนนี้เป็นปัญหาที่อากาศนั้นไม่ลดลงตามที่เราต้องการ หรือไม่เย็นลงเลย เราก็ต้องกลับมาวิเคราะห์ 4 ระบบย่อยนี้ นะคะ เริ่มกันที่ ระบบแรกเลยค่ะ อากาศภายในห้องนะคะ ไหลเวียนเข้าสู่ตัวเครื่องผ่านระบบคอยล์เย็นใช่ไหมคะ ถ้าเราจำได้นะ เพราะฉะนั้น จุดแรกที่เราควรตรวจสอบ ก็คือตรวจสอบการไหลเวียนของอากาศค่ะ ว่าเป็นไปด้วยความสมบูรณ์หรือเปล่า ปกติหรือเปล่านะคะ ในส่วนของระบบคอยล์เย็นนะคะ ถ้าจะตรวจสอบการไหลเวียนของอากาศ ก็ต้องกรองที่แผ่นกรองอากาศค่ะ เพราะว่าแผ่นกรองอากาศนั้น เป็นจุดแลกเปลี่ยนอากาศภายในห้องนะคะ เพื่อที่จะเข้าไปสู่สารทำความเย็น ซึ่งทำความเย็นนี้ ก็จะทำหน้าที่ดูดความร้อนของอากาศแล้วก็ไปยังส่วนระบบอื่น ๆ ต่อไป ใช่ไหมคะ เพราะฉะนั้น ถ้าแผ่นกรองอากาศอุดตัดแบบนี้อากาศไหลเวียนไม่สะดวก ก็เกิดการดูดความร้อน สารทำความเย็นก็ดูดความร้อนได้ไม่ดี ก็เป็นเหตุผลที่ไม่เย็นตามต้องการได้เหมือนกัน ถ้าตรวจสอบแล้วพบว่าแผ่นกรองอากาศนั้นอุดตันมีฝุ่นนะคะ นักเรียนก็สามารถทำความสะอาดเบื้องต้นได้ใช่ไหมคะ แต่ถ้าตรวจสอบแล้วไม่เป็นอะไรนะคะ แผ่นกรองอากาศยังปกติดี ไม่มีฝุ่น แปลว่าเราก็ต้องขยับไปตรวจสอบระบบย่อยถัดไป ระบบอะไรคะ นักเรียนพอนักออกไหม นั่นก็คือระบบอัดความดันค่ะ ระบบอัดความดันนะคะ ระบบนี้ ทำหน้าที่เพื่อสารทำความเย็นก่อนหน้านี้ ที่มีสถานะแก๊ส ที่มีมานี่นะคะ พอจะมาผ่านระบบอัดความดันนี่ ก็จะมีคอมเพรสเซอร์นะคะ คอมเพรสเซอร์ จะทำหน้าที่เพิ่มความดันให้สารทำความเย็นนั้น จนสารทำความเย็นได้เป็ฯผลผลิตออกมาเป็นสถานะของเหลวที่มีความดันสูง แล้วก็มีอุณหภูมิสูงอยู่เพราะฉะนั้น เราก็ต้องตรวจสอบว่าคอมเพรสเซอร์ในระบบปรับความดันนี้ทำงานปกติอยู่หรือเปล่านะคะ อีกกรณีหนึ่งค่ะ ระหว่างทาง... ระหว่างทาง ระหว่างการส่งสารทำความเย็นนั้น มีการรั่วของท่อส่งสารทำความเย็นหรือเปล่า อันนี้ก็อาจจะเป็นสาเหตุหนึ่งได้นะคะ นอกจากตรวจสอบที่คอมเพรสเซอร์แล้ว ก็ตรวจสอบช่องทางระหว่างส่งสสารทำความเย็นด้วยนะคะ โอเค ถ้าสมมติว่าตรวจสอบแล้วยังปกติดี ยังปกติดีนะคะ แต่ในช่วงการตรวจสอบคอมเพรสเซอร์นี่นะคะ ก็ส่วนใหญ่แล้วก็จะเป็นผู้เชี่ยวชาญโดยเฉพาะนะคะ เพราะว่าอย่างโดยปกตินะคะ เราก็มีคอมเพรสเซอร์มีระบบการทำงานที่ซับซ้อน เพราะฉะนั้น ต้องใช้ผู้เชี่ยวชาญนะคะ ถ้าตรวจสอบแล้วยังปกติดี มีอีกจุดหนึ่งค่ะ ที่ต้องตวรจสอบ ก็คือระบบถัดมาค่ะ ระบบคอยล์ร้อน ระบบคอยล์ร้อน ทำงานปกติอยู่หรือเปล่า เพระาอะไรคะ เพราะที่เราควรตรวจสอบ เพราะอะำรคะ เพราะคอยล์ร้อยทำหน้าที่ในการนำสารทำความเย็น ในสถานะของเหลวนี่นะคะ ให้ผ่านระบบคอยล์ร้อน แล้วสารทำความเย็นที่ผ่านนั้น ก็จะมีสถานะของเหลวที่มีอุณหภูมิลดลง จากอุณหภูมิสูงมาเป็นอุณหภูมิลดลง เนื่องจากเขามีในระบบคอยล์ร้อนนี่นะคะ มีพัดลมระบายอากาศนะคะ ทำให้สารทำความเย็นนั้น เกิดการทำความเย็นนั้น เกิดการถ่ายเทความร้อนออกไป สู่อากาศภายนนอกได้ เพราะฉะนั้น สิ่งที่เราต้องสำรวจสิ่งที่เราต้องตรวจอีกจุดหนึ่ง ก็คือทำงานปกติดีหรือไม่นะคะ และในส่วนนี้เองก็มีแผ่นกรองอากาศด้วยเหมือนกัน ก็ตรวจสอบดูแผ่นกรองอากาศด้วย และที่ขาดไม่ได้นะคะ ระหว่างทางนะคะ มีการรั่วไหลของสารทำความเย็นอยู่หรือเปล่า ก็เป็นสิ่งที่ต้องตรวจสอบดูตลอดเวลานะคะ ตรวจสอบระบบคอยล์เย็นแล้ว ตรวจสอบระบบอัดความดันแล้ว ตรวจสอบระบบคอยล์ร้อนแล้ว ถ้ายังมีผิดปกติอยยังมีอีกจุดหนึ่งที่ต้องพิจารณานะคะ นั่นก็คือพิจารณาที่จุดระบบลดความดัน เพราะว่าระบบลดความดันนี่นะคะ มีวาวล์ลดความดัน ซึ่งเป็นตัวที่อาจเกิดการอุดตัน หรือเกิดความเสียหายได้นะคะ ถ้าในส่วนนี้เกิดความเสียหายขึ้นมา สารทำความเย็นก็ไม่ถูกส่งไปยังระบบคอยล์เย็นนะคะ ถ้าไม่ถูกส่งไปหรือถูกส่งไปที่ปริมาณที่ไม่สมบูรณ์ นั่นก็คือการทำงานที่ไม่มีประสิทธิภาพแล้ว ก็อาจเป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้เครื่องปรับอากาศทำงานไม่มีประสิทธิภาพได้นะคะ และนี่ก็คือเป็นตัวอย่างนะคะนักเรียนที่ครูได้ยกตัวอย่างให้นักเรียนว่าการวิเคราะห์โดยใช้ความรู้เรื่องระบบระบบทางเทคโนโลยีที่ซับซ้อนนี่ ทำให้นักเรียนได้วิเคราะห์ได้อย่างเป็นระบบครบถ้วนแล้วก็จะทำให้สามารถหาจุดที่ผิดพลาดนั้นได้นะคะ อย่างเช่นเครื่องปรับอากาศ พิจารณาทั้งระบบคอยล์เย็น ระบบอัดความดัน ระบบคอยล์ร้อนนะคะ ระบบลดความดันใช่ไหมคะ เราตรวจสอบทุกระบบเลย แล้วเราก็มาหาทาง แนวทางแก้ไขปัญหานั้นนะคะ ในส่วนของแนวทางการแก้ไขความผิดพลาดของระบบนะคะ ถ้านักเรียนใช้ความรู้ตรวจสอบด้วยตนเองได้ ก็ได้เหมือนกันนะคะ ก็มีบางระบบนะคะ ที่เราสามารถ เราสามารถแก้ไขได้ด้วยตัวเอง อย่างเช่น ล้างแผ่นกรองอากาศแบบนี้นะคะ เราสามารถทำได้ง่าย ๆ เลย แต่ในบางจุดหรือบางระบบ เช่น อย่างนี้นะคะ มันมีความซับซ้อน ถ้ามันเกิดอันตรายกับเรา หรืออาจะเกิดความเสียหายต่ออุปกรณ์ได้ เพราะฉะนั้น เราต้องใช้ผู้เชี่ยวชาญในการตรวจสอบแล้วก็แก้ไขด้วยนะคะ อย่างเช่น ปัญหาเรื่องของสารทำความเย็นเกิดการรั่วไหล หรือว่าคอมเพรสเซอร์ไม่ทำงานแบบนี้นะคะ เราต้องให้เฉพาะทาง มาช่วยแก้ไขนะคะ สำหรับเรื่องของการทำงานผิดพลาดของระบบนะคะนักเรียน คุณรูก็ข้อนำเสนอการฝึกวิเคราะห์ หรือการทำงานของเครื่องปรับอากาศไว้เพียงเท่านี้นะคะ ถ้านักเรียนฃอยากทบทวนระบบไดไปได้ตามลิงก์ที่ครูแนบไว้นี้นะคะ ค่ะ นักเรียนคะ ก็จากบทที่ 1 นะคะ เราได้เรียนมา 3 หัวข้อนะคะ ในหัวข้แรก เราจะได้เรียนเรื่องของความหมายของระบบใช่ไหมคะ ต่อมาก็ได้ฝึกวิเคราะห์ระบบทางเทคโนโลยีที่ซับซ้อนเพื่อที่จะได้ทราบว่าในระบบนั้น เป็นระบบย่อยหลายระบบทำงานสัมพันธ์กัน จากนั้นเราก็ได้ฝึกตรวจสอบการทำงานความผิดพลาดของระบบใช่ไหมคะ เพื่อที่เราจะสามารถนำจุดที่ผิดพลาดนั้นไปแก้ไขได้ นอกจากนี้นั้น เรื่องการวิเคราะห์ระบบทางเทคโนโลยีตรงนี้ ก็อาจนำไปสู่การพัฒนา ต่อยอดให้ระบบนั้น ๆ ได้ให้มีความสมบูรณ์ยิ่งขึ้น มีประสิทธิภาพบิ่งขึ้นนั่นเองนะะค ครูก็หวังว่าความรู้เรื่องของการวิเคราะห์ระบบเทคโนโลยีที่ซับซ้อนก็จะเป็นประโยชน์ให้นักเรียนนำไปใช้ในชีวิตประจำวันได้ รวมถึงนำความรู้เรื่องนี้นะคะ ไปเรียนในหัวข้อต่อไปได้ พบกันใหม่ในหัวข้อต่อไปค่ะ สวัสดีค่ะ [เสียงดนตรี]